የዋጋ ግሽበቱ መጋሸቡን አላቆመም፤ ገበያው ከግለቱ አልበረደም፡፡

የዋጋ ግሽበቱ መጋሸቡን አላቆመም፡፡ ገበያው ከግለቱ አልበረደም፡፡ አኃዛዊ መረጃዎችም ይህንን ያሳያሉ፡፡ የዋጋው ግስጋሴ አንድ ቦታ መገታት፣ መስተካከል አለበት፡፡ በቅርቡ ጠቅላይ ሚኒስትር ዓብይ አህመድ (ዶ/ር) በፓርላማ ባቀረቡት ሪፖርት፣ የጉዳዩን አሳሳቢነት በመረዳት የዋጋ ዕድገትን ለማረጋጋት፣ የችግሩን ምንጭ አውቆ መፍትሔ ለመስጠት ግብረ ኃይል ስለማቋቋማቸው ገልጸዋል፡፡

ይህ ግብረ ኃይል ምን እየሠራ እንደሆነ እስካሁን በተጨባጭ የሰማነው ዝርዝር ጉዳይ ባይኖርም፣ የሰኔ ወር የዋጋ ግሽበት ከግንቦት ወር መጨመሩን የሚያስረዱ መረጃዎች ከማዕከላዊ ስታቲስቲክስ ኤጀንሲ ሰምተናል፡፡ ይህ ሲሆን ግብረ ኃይሉ ምን ሥራ ነበረበት? ማለቱ ተገቢ ነው፡፡ ከጠቅላይ ሚኒስትሩ ማብራሪያ ያገኘሁት ግንዛቤ ለዋጋ ግሽበት ምክንያት የሆኑ ክስተቶችን አጣርቶ ያጠናቀረውን መረጃ በመያዝ የመፍትሔ ሐሳቦችን ማቅረብ ተግባሩ ነው፡፡ ግብረ ኃይሉ ምናልባትም ለዋጋ ግሽበት መንስዔ ናቸው ብሎ ድምዳሜ ላይ የደረሰባቸው ወይም በምልከታው ያገኛቸው መረጃዎችን መነሻ በማድረግ ዕርምጃ እንዲወሰድ ማገዝም የተሰጠው ተልዕኮ ሊሆን ይችላል የሚል ግምት ሊወሰድ ይችላል፡፡

ለማንኛውም አሁን እየታየ ያለው የዋጋ ግሽበት መንስዔው በሚገባ ተለይቶ መፍትሔ ሊበጅለት ይገባል፡፡ የአገራችን የግብይት ሥርዓት ዘመናዊና ግልጽ እንደመውም በመንግሥት ቋንቋ ‹‹ተገማች አለመሆን›› ጤናውን ካሳጡት በመቆየቱ ችግሩ ወዲያውኑ ሊታወቅ የመቻሉ ነገር ሊያነጋግር ቢችልም፣ የችግሩ ምንጭ የግብይቱ ዘዋሪዎች መሆናቸው የሚታወቅ ሳይታለም የተፈታ ነው፡፡ በአደባባይ የመሸጫ ዋጋ አሳንሰው፣ የመግዣ ዋጋቸውን አንረው ሸቀጥ እንደሚሸጡና እንደሚገዙ የሚናገሩባት ኢትዮጵያ ተፈጥራለች፡፡

ይህን መሰሉ ወንጀል በተለይ በቡና ንግድ የተሰማሩ ላኪነትም አስመጪነትም የሥራ ዘርፋቸው የሆኑቱ ላይ ጎልቶ እንደሚታይ በአደባባይ እየሰማን ነው፡፡ መንግሥት ምን አለ? ምን አደረገ? እንዲያርሙ መከረ ገሰፀ? ራሱ ይወቀው፡፡ እኛ ግን በየዕለቱ የዚህን ዓይነት ዲስኩር እየሰማን፣ ዋጋ እንዴት እንደሚንርም ፍንጩን እየተመለከትን ከንፈራችንን በመምጠጥ ቆዝመናል፡፡

የሆነ ሆኖ ዋጋ ለጠጡ ናጠጡ በሚባሉት ላይ ዕርምጃ ተወሰዶ ቢሆን ኖሮ የገበያው ግለት ባልበረታ ነበር ብለን ወጋችንን እንቀጥል፡፡ ያልተገባ ትርፍ ለማግኘት የሚደረጉ፣ በግልጽ የሚታዩና በሥውር የሚደረጉ ደባዎች አሁን ላይ ጠንክረው ከመምጣታቸው አኳያ በድፍረት የምንናገረው የመጣንበትን መንገድ ስለምናውቀው ነው፡፡ የራስ ኪስን ለማሳበጥ ተብለው የሚፈጸሙ እኩይ ተግባራትን አንደ መብት እያዩ አጋጣሚውን ሲያገኙ ባናት ባናቱ ዋጋ የመጨመር አባዜ የያዛቸው አካላት በተገቢው መንገድ አልተነገራቸውም፡፡

ለምን ዋጋ ጨመርክ፣ ይህ አግባብ አይደለም፣ የዚህን ያህል ትርፍ መያዝ ጤናማ አይደለም ብሎ በዘመቻ ሳይሆን፣ ሕግና ሥርዓትን ተከትሎ የሚቆጣጠር ባለመኖሩ አሁንም የዋጋው ግሽበት እየጨመረ ነው የሚለው ዜና ሊቀጥል ይችላል፡፡ የኮንዶሚኒየም ቤት ኪራይ ጭማሪን ያየ መንግሥት ውጭ አገር የሄደ ሳይመስለው አይቀርም፡፡ በአንድ ጊዜ እስከ 1,500 ብር የሚጨምሩ አከራዮች ባሉበት አገር ውስጥማ እንዴት መንግሥት ጆሮው ሊሰማ ይቻለዋል? በአገር ውስጥ ባይኖር እንጂ ያሰኛል፡፡

አገሪቱ ያለችበት ሁኔታ የቱንም ያህል ቢሆን፣ ምርቱ እያለ፣ ሸቀጡ ገበያውን ሳያጣ፣ በሁሉ ነገር ላይ ዋጋ የሚያስጨምር ሸማቾችን ራስ ምታት ላይ የሚጥል ምን አዲስ ነገር አለ ያሰኛል፡፡ አገር በለውጥ ላይ መሆኗ የስንጥቅ ትርፍ አቀንቃኞችንም ‹‹ይህች አጋጣሚ ሳታልፈኝ ልጠቀም›› ሳያሰኛቸው፣ ማርሽ ሳያስቀይራቸው እንዴት በነበር ሊቀጥሉ ይችላሉ? የማይሆነውን? እነኚን የሕዝብና የአገር ጠሮች ከማለት ውጭ ምን እንበል?

ለዋጋ ግሽበት መከሰት አሳማኝ ምክንያች ቢኖሩም አብላጫውን እጅ ሊወስድ የሚችለው ሆን ተብሎ በሚፈጠሩ ሸፍጦች ነው፡፡ ለዚህ ማሳያ የሚሆነንና በተደጋጋሚ የሚቀርበው ምሳሌ ከውጭ የሚመጣ ዕቃ ከመነሻው የሚገዛበት ዋጋና በአገር ውስጥ  የሚሸጥበት ዋጋ መካከል ያለው ልዩነት ነው፡፡ አንድ ምርት ከመነሻ ቦታው የሚገባበት ዋጋ፣ ማጓጓዣው፣ የመንግሥት ታክስና ሌሎች ወጪዎች ተደማምረውበት ከውጭ በሚያስገቡበትና በሚሸጡበት ዋጋ ላይ ያለው ልዩነት ድፍረት የተሞላበት፣ ማን አለብኝነት ዋጋ የግሌ ነው፣ መጨመር ውስጤ ነው ዓይነት አድራጎት የበዛበት ሆኖ እናገኘዋለን፡፡ አንዳንድ አስመጪዎች በተናጠልም ሆነ በጋራ በመመሳጠር እጥረት የምርት አቅርቦት እጥረት በመፍጠር ዋጋ ለመቆለል የሚፈጸሙት ደባም ሊፈተሽ ይገባዋል፡፡

ስለዚህ አዲሱ ዓመት በዋጋ መናር ምክንያት የሚፈጠሩ ችግሮችን ለመቅረፍ ከመቼውም ጊዜ በላይ ትኩረት ሊደረግበት እንደሚገባ እናሳስባለን፡፡ ከዚህ ሐሳብ ጎን ለጎን ኢኮኖሚው ውስጥ ቀውስ እየፈጠረ የመጣው የኮንትሮባንድ ንግድም በአዲሱ ዓመት ትኩረት የሚሰጠው ጉዳይ ነው፡፡ ኢኮኖሚው በኮንትሮባንድ ንግድ እየተጎዳ እንደሚገኝ ከበቂ በላይ ማስረጃ አለ፡፡ የዋጋ ግሽበትን ለመቆጣጠርና መንስዔውን ማወቅ  እንዲቻል ግብረ ኃይል እንደተቋቋመው ሁሉ ፀረ ኮንትሮባንድ እንቅስቃሴ ለማድረግም ተመሳሳይ አደረጃጀት እንደተዋቀረ ሰምተናል፡፡ ይህችን አገር ወደፊት ለማራመድ ከተፈለገ ኮንትሮባንድ ላይ መዝመት ያስፈልጋል፡፡ አገራዊ ኢኮኖሚ ዕድገት ሲታሰብ ሕገወጥ ንግድን ለመከላከል መድከም ያስፈልጋል፡፡ ከሰሞኑ በምክትል ጠቅላይ ሚኒስትር ደመቀ መኮንን የተሠራ የምክክር መድረክ መንግሥት በኮንትሮባንድ ጠንከር ብሎ የሚሠራ ስለመሆኑ የሚያመለክት ነው፡፡ ይህ ከሆነ መልካም ነው፡፡

ምክትል ጠቅላይ ሚኒስትሩ በአሁኑ ወቅት በአገራችን የተንሰራፋውን ኮንትሮባንድ ካንሰር ወይም ነቀርሳ በማለት ጠቅሰውታል፡፡ የኮንትሮባንድን ትውልድ ገዳይነት ገላጭ በሆነ ማብራሪያቸው ማስቀመጣቸውም እሰየው ነው፡፡ በኮንትሮባንድ ላይ ለመዝመትና ጥብቅ ቁጥጥር ለማድረግ መነሳቱን በማስመልከት መንግሥት ለውይይት በጠራው መድረክ ከተሰጡ አስተያየቶች መረዳት እንደሚቻለው፣ የኮንትሮባንድ ንግድ ሥር እየሰደደ የመጣ በሽታ እንደሆነ ነው፡፡ ስለዚህ ኮንትሮባንዱን ለመቆጣጠር አሁን እየደረሰ ካለው የባሰ ጥፋት እንዳያመጣ በ2012 በጀት ዓመት የሚጀመረው ንቅናቄ ከዚህ ቀደም የአንድ ሰሞን ግርግር እንደማሆን ተስፋ ያደርጋል፡፡

ንቅናቄውን በበላይነት ለመምራት ተደርጓል የተባለው ዝግጅትና የጋራ ጥምረት የሚለካው ግን በሚያስገኘው ተጨባጭ ውጤት ነው፡፡ ግብረ ኃይሉ ቁጥጥሩን በማጠናከርና የመከላከያ ሥራዎችን በመሥራት ውጤት ለማምጣት የሚያደርገው ጥረት ኃላፊነቱን በወሰዱ አካላት ሥነ ምግባር ላይም እንደሚመሠረት መገንዘብ ያስፈልጋል፡፡

ይሁን እንጂ የዋጋ ሽግበቱን ለመከላከል ሕገወጦች ላይ መዝመቱ፣ ኮንትሮባንዲስቶች ላይ መነሳቱ እሰየው የመሆኑን ያህል፣ ለዋጋ ንረት አንዱ ምክንያት የምርት እጥረት ነውና ትርፍ ምርት በማምረቱ ላይ መንግሥት ትኩረት ቢሰጥበት ይመከራል፡፡ አቅርቦት ፍላጎትን የሚልቅበት መፍትሔ ዋናው ፍቱን መድኃኒት ነውና እንዲህ ያለው ጉዳይ በጀ ይባል፡፡

ከላይ የታየው ተነሳሽነትም ወደታች ወርዶ በአግባቡ እንዲተገበር ማድረግ ያስፈልጋል፡፡ የሰው ኃይልን በሚገባ ማደራጀትንም ይጠይቃል፡፡ በዚህ ንቅናቄ  ውጤት ለማምጣትና ነቀርሳውን ለመንቀል ጨዋና የታረመ ምግባረ ሠናይ ባለሟል ያስፈልጋል፡፡

Source – Reporter Amharic


► መረጃ ፎረም - JOIN US
► MEREJA TV YOUTUBE CHANNEL - SUBSCRIBE