ታዋቂው ተመራማሪ ፕሮፌሰር ጤናዓለም አየነው በመኪና አደጋ ከዚህ ዓለም በሞት ተለዩ

ታዋቂው ተመራማሪ ፕሮፌሰር ጤናዓለም አየነው በመኪና አደጋ ከዚህ ዓለም በሞት ተለዩ
ኢትዮጵያ በከርሰ ምድር ውሃ እና በሥነ-ምድር (Geology) ሳይንስ ዘርፍ ካፈራቻቸው ታላላቅ ምሁራን አንዱ የሆኑት ፕሮፌሰር ጤናዓለም አየነው፣ ትናንት ባጋጠማቸው የመኪና አደጋ ከዚህ ዓለም በሞት መለየታቸው ተሰምቷል።

ፕሮፌሰር ጤናዓለም ትምህርታቸውን በአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ በመጀመር፣ በኔዘርላንድስ ዓለም አቀፍ የኤሮ ስፔስ እና የጂኦ
ኢንፎርሜሽን ሳይንስ ተቋም የማስተርስ ዲግሪያቸውን፣ እንዲሁም ከአምስተርዳም ፍሪ ዩኒቨርሲቲ በሀይድሮጂኦሎጂ የዶክትሬት ዲግሪያቸውን በመያዝ ለሀገራቸው የዕውቀት ብርሃን ሆነዋል።

የሥራ አሻራቸው፦
* የኢትዮጵያ ሳይንስ አካዳሚ አባል እና በአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ አንጋፋ መምህር ነበሩ።
* ከመምህርነት ባለፈ “የበለስ ኢንጂነሪንግ” የተሰኘውን ድርጅት በመመሥረት በዘርፉ የግል ተሳትፎ አድርገዋል።
* በተለይም በኢትዮጵያ የከርሰ ምድር ውሃ ችግሮች ላይ ምርምር በማድረግ እና መፍትሔ በማመንጨት በቀዳሚነት የሚጠቀሱ ሳይንቲስት ነበሩ።

የጥበብ አውራውና የከርሰ ምድር ውሃው ምስጢረኛ፦ የፕሮፌሰር ጤናዓለም አየነው የመጨረሻው ጉዞ

​”የሰው ልጅ ህይወት ልክ እንደ ወንዝ ናት፤ ምንጯ የታወቀ፣ መድረሻዋ ግን የማይታወቅ።” ይላል ሄራክሊተስ።

​ዛሬ የኢትዮጵያ የሳይንስ ሰማይ አንድ ትልቅ ኮከብ ጎድሏል። ምድር በላቧ ያሳደገችውን፣ በምርምር ጥበቧን የመገበችውን፣ የከርሰ ምድር ደም ስሯን (ውሃዋን) ጠንቅቆ የሚያውቀውን ውድ ልጇን በሞት ተነጥቃለች። ፕሮፌሰር ጤናዓለም አየነው—የጂኦሎጂ ሳይንስ ቁንጮ፣ የሁለት ሺህ ምርምሮች ባለቤትና የሺህ ተማሪዎች አባት—በድንገተኛ የመኪና አደጋ ከዚህ ዓለም ተለይቷል።

​ ከነጌሌ ቦረና እስከ አምስተርዳም፦ የጥበብ ጥማት

​ታህሳስ 21 ቀን 1959 ዓ.ም በነጌሌ ቦረና ምድር ብርሃን ሲፈነጥቅ፣ ኢትዮጵያ አንድ ታላቅ የውሃ ጠቢብ እንደምትወልድ አልታወቀም ነበር። በነጌሌ ቦረና አቧራማ መንገዶችና በገዳ ትምህርት ቤት ግቢ ውስጥ የጀመረው የጤናዓለም የህይወት ጉዞ፣ ገና ከጅምሩ ከምድር ጋር የተቆራኘ ነበር።

​ሶቅራጥስ “ያልተመረመረ ህይወት ለሰው ልጅ ዋጋ የለውም” እንደሚለው፣ ጤናዓለም ህይወቱን ሙሉ የመረመረው የምድርን ሆድ ነበር። ከአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ በ1987 ዓ.ም በጂኦሎጂ ተመርቆ ሲወጣ፣ የኢትዮጵያ ተራራዎችና ሸለቆዎች ምስጢራቸውን እንዲነግሩት ቃል የገቡለት ይመስል ነበር። ያ ጥማት ወደ ኔዘርላንድስ አቀናው። በዴልፍትና በአምስተርዳም የነበረው ቆይታ የኢትዮጵያን የውሃ ሀብት በሳይንስ መነጽር እንዲያይ አደረገው።

​ ሺህ ቃላትና ሺህ ጉድጓዶች

​ማርከስ ኦሬሊየስ “የሰው ልጅ ዋጋው የሚለካው በትጋቱ ልክ ነው” ይላል። ፕሮፌሰር ጤናዓለም ይህንን በተግባር አሳይቷል። ከሁለት ሺህ በላይ ዓለም አቀፍ የምርምር ሥራዎች! ይህ ቁጥር ለአንድ ሰው አእምሮ የሚከብድ፣ ለሀገር ግን ኩራት የሆነ ስኬት ነው።

​እርሱ ስለ ዝዋይ ሲጽፍ ሀይቁ በደስታ ይሞላል፤ ስለ አቢያታ መድረቅ ሲተነብይ ደግሞ ብዕሩ እንባ ያዘንባል ነበር። “Natural Lakes of Ethiopia” የተሰኘው መጽሐፉ ተራ መጽሐፍ ሳይሆን፣ ለኢትዮጵያ ተፈጥሮ የተጻፈ የፍቅር ደብዳቤ ነው። ፕሮፌሰሩ የከርሰ ምድር ውሃን ምስጢር ሲያወጣ፣ ውሃው የታጠቁትን ድርቅ እንዲያሸንፉ ሳይንሳዊ ጋሻ ያበጅላቸው ነበር።

​የልብ ሰባሪው የመለያያ ሰዓት

​”ሞት የሚመጣው እንደ ሌባ ነው” ይባላል። ጥር 14 ቀን 2018 ዓ.ም የኢትዮጵያ የሳይንስ ማህበረሰብ ስልኩን ሲያነሳ የሰማው ዜና ግን ልብን የሚያቆም ነበር። በ58 ዓመቱ፣ ገና ያልተነበቡ ሺህ የምርምር ፕሮጀክቶች በእጁ ላይ እያሉ፣ በመኪና አደጋ ተቀጠፈ።

​ፕላቶ “ነፍስ ከሥጋ ስትለይ ወደ እውነተኛው እውቀት ትሸጋገራለች” ይላል። ፕሮፌሰር ጤናዓለም ምድራዊ እውቀቱን ለተማሪዎቹ አውርሶ፣ ዛሬ ወደማይመረመረው የዘላለም ዓለም ተጉዟል። የአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ኮሪደሮች የእርሱን እርምጃ፣ የጂኦሎጂ ላቦራቶሪዎች ደግሞ የእርሱን ድምጽ ዳግም አይሰሙም።

​መሪር ሀዘንና የመጨረሻው ስንብት

​ፕሮፌሰር ጤናዓለም የሁለት ልጆች አባት ብቻ አልነበረም፤ የኢትዮጵያ የከርሰ ምድር ውሃ ሳይንስ አባትም ነበር። እርሱ ሲሄድ በሺዎች የሚቆጠሩ ተማሪዎቹ “አባት አጣን” ብለው አልቅሰዋል። የሥራ ባልደረቦቹ “ወንድም አጣን” ብለው አዝነዋል።

​ዛሬ ዓርብ ጥር 15 ቀን 2018 ዓ.ም በመንበረ ጸባኦት ቅድስት ሥላሴ ካቴድራል፣ የኢትዮጵያ ምድር ውድ ልጇን ትቀበላለች። የቦረና ልጆች፣ የአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ማህበረሰብና ስራውን የሚያውቁት ሳይንቲስቶች በዝምታ ይቆማሉ።

​”ሞት የህይወት መጨረሻ ሳይሆን፣ የክብር መጀመሪያ ነው” ይላሉ ፈላስፎች። ፕሮፌሰር ጤናዓለም ሆይ! ስምህ በታተሙት ሺህ ወረቀቶችህ ላይ ብቻ ሳይሆን፣ አንተ በቆፈርካቸው ጉድጓዶች ውሃ በሚጠጡ ምስኪን እናቶች ልብ ውስጥ ለዘላለም ይኖራል።

​

​አንድ ታላቅ ዛፍ ወደቀ። ጥላው ግን አሁንም ለብዙዎች መጠለያ ነው። ፕሮፌሰር ጤናዓለም አየነው፣ አንተ ለሀገርህ የውሃ ጥም መፍትሔ ነበርክ፤ ዛሬ ግን እኛን በሀዘን ጥም ውስጥ ጥለኸን ሄድክ።

​ነፍስህ በሰላም ትረፍ የጥበብ አውራ!