የጥንቶቹ ኢትዮጵያውያን አገራቸውን ከወራሪዎችና ከተስፋፊዎች በመከላከል ብዙውን የዕድሜያቸውን ክፍል አሳልፈው በክብር ሲያልፉ፣ በተነፃፃሪ የተሻለ ዘመን ውስጥ የነበሩ ኢትዮጵያውያን እርስ በርስ ሲናቆሩ አገራቸውን ለድህነት መዳረጋቸው ብዙዎችን የሚያስቆጭ ነው፡፡ ለአገራቸው በሁሉም መስኮች ትልልቅ አስተዋጽኦዎች ማበርከት የሚችሉ ወጣቶች በየቦታው ሲታኮሱና ሲጋደሉ ኖረው ያተረፉት ሞትና ጉስቅልና ነው፡፡ ጥራት ያለው ትምህርት አግኝተው ከራሳቸውና ከቤተሰቦቻቸው አልፈው ለአገራቸው የሚተርፍ ሀብት ማፍራት የሚችሉ ወጣቶች፣ በማይረቡ ምክንያቶች ጎራ በለዩ ፖለቲከኞች ሳቢያ በተቀሰቀሱ ግጭቶች ሕይወታቸውን ገብረዋል፡፡ በስክነት ተነጋግረው ልዩነቶቻቸውን ፈር ማስያዝ ባልቻሉ ፖለቲከኞች ምክንያት አገር ተበድላለች፡፡ ለኢትዮጵያ ልማትና ዕድገት ሊውል የሚገባው የወጣት ኃይልና የተፈጥሮ ሀብት፣ በተለያዩ ጊዜያት በተካሄዱ ጦርነቶች በመማገዱ ድህነት መታወቂያ ሆኗል፡፡ ኢትዮጵያ ምንም ሳታጣ የነጣች ደሃ የሆነችው በምን ምክንያት እንደሆነ በርካታ ምሳሌዎችን ማቅረብ ይቻላል፡፡
ፖለቲከኞች ከበፊት ጀምሮ ችግሮቻቸውን በሠለጠነ መንገድ መፍታት ቢችሉ ኖሮ፣ አገርን ከማንኛውም ዓይነት ወረራ የመጠበቅ አኩሪ ታሪካዊ እሴት ያላቸው ኢትዮጵያውያን ተዓምር መፍጠር እንደሚችሉ ማንም አይስተውም፡፡ የኢትዮጵያ ሕዝብ ሠርቶ የሚያሠራው ቢያገኝ እንኳን ለአፍሪካ ለዓለም የሚተርፉ ምርቶችን ማምረት ይችል ነበረ፡፡ በቀን ሦስቴ መመገብ የሰማይ ያህል ሊርቀው ቀርቶ፣ በዓለም አቀፍ ደረጃ ግንባር ቀደም ኤክስፖርተር መሆን አያቅተውም፡፡ ልዩነቶቻቸውን በሕጋዊና በሰላማዊ መንገድ ማስተናገድ ባቃታቸው ፖለቲከኞች ምክንያት ግን፣ እንኳንስ የተመጣጠነ ምግብ ሊመገብ ቀርቶ በቀን አንዴ በልቶ ለማደር ሰማይ ጠቀስ ተራራ የመውጣት ያህል በእጅጉ እየከበደው ነው፡፡ በአፍሪካ በተፈጥሮ ሀብቶች ተጠቃሽ የሆነችው ኢትዮጵያ፣ ሕዝቧ የተመጣጠኑ ምግቦች ማግኘት ሁሌም ብርቁ ናቸው፡፡ የአፍሪካ የውኃ ቋት በምትባለው ኢትዮጵያ ንፁህ የመጠጥ ውኃ ማግኘትም ከባድ ነው፡፡
በዓለም ከሚገኙ በርካታ አገሮች ጋር ኢትዮጵያ በብዙ ነገሮች ስትነፃፀር አሁንም ዝቅተኛ ደረጃ ናት የምትገኘው፡፡ ለዚህ ማረጋገጫው በተለያዩ መስኮች በዓለም አቀፍ ተቋማት የሚወጡ ዓመታዊ ሪፖርቶችን ማገላበጥ በቂ ነው፡፡ ኢትዮጵያ በጥንታዊ ሥልጣኔ ስማቸው ከሚነሳ ጥቂት የዓለም አገሮች መካከል ተጠቃሽ ናት፡፡ የአክሱም ሐውልቶች፣ የላሊበላ ውቅር አብያተ ክርስቲያናትና ሌሎችም በርካታ ቅርሶች በዋቢነት ይጠቀሳሉ፡፡ በአውሮፓ ኮሎኒያሊስት ኃይል ላይ በዓለም ለመጀመሪያ ጊዜ የተገኘው ታላቁ የዓድዋ ድል፣ ኢትዮጵያን የአፍሪካውያን ብቻ ሳትሆን የዓለም ጥቁር ሕዝቦች ፈርጥ እንዳደረጋት ዓለም የመሰከረው ሀቅ ነው፡፡ ኢትዮጵያ ለፓን አፍሪካኒዝም እንቅስቃሴ ፋና ወጊ ከመሆኗም በላይ፣ በተባበሩት መንግሥታት ድርጅትም ሆነ በሌሎች ዓለም አቀፍ ተቋማት መሥራችነትም ትታወቃለች፡፡ ወጣቱ ትውልድ እነዚህን የታሪክ ድርሳናት እየጎለጎለ ጥያቄ ሲያቀርብ፣ ምን ዓይነት ምላሽ ነው የሚሰጠው የሚለው ካላሳሰበ ሌላ የሚያሳስብ ጉዳይ አይኖርም፡፡
በተለይ ባለፉት ሃምሳ ዓመታት ውስጥ በየተራ የተቀያየሩ ትውልዶች አሁን ቆም ብለው ማሰብ ይገባቸዋል፡፡ አዲሱ ትውልድ በተለያዩ መንገዶች ጥያቄዎችን ማቅረብ ሲጀምር፣ እንደተለመደው በግትርነት ምላሽ ለመስጠት አይታሰብም፡፡ ለሕዝብ ነፃነትና እኩልነት ስንል ልዩነቶቻችንን በምክክር ለማጥበብ አቅቶን ነው የምንፋጀው ተብሎ ድርቅ ማለት አይቻልም፡፡ ምክንያቱም ትናንት አንድ ርዕዮተ ዓለም እየተከተሉ በጠባብ የመስመር ልዩነት ምክንያት እንደተፋጁት ፖለቲከኞች፣ ዛሬም ልዩነታቸው ምን እንደሆነ በውል ሳይታወቅ እርስ በርስ የሚሳደዱና የሚጋደሉ ጠበኞች በርክተዋል፡፡ የትናንቱ የስህተት መንገድ በተለያዩ ተዋንያን ሲደጋገም፣ ችግሩ ያለው አሁንም ከፖለቲካው ምኅዳር ውስጥ መውጣት በማይፈልጉ በትናንት አስተሳሰብ በተቸነከሩ ነው ማለት ነው፡፡ እነሱ ለጊዜው ሲስማሙ ሰላም ሲሰፍን ሲጣሉ ደግሞ ወጣቶች የሚጋደሉበት ምክንያት መኖር የለበትም፡፡ ከትናንቱ አውዳሚ ስህተት መማር ይገባል፡፡
የአገር ተረካቢ የሆነው አዲሱ ትውልድ ከግጭት ውስጥ መውጣት የማይፈልጉ ፖለቲከኞች ሰለባ መሆን የለበትም፡፡ ትውልዱ መብትና ግዴታውን ተረድቶ በአግባቡ ሕይወቱን የሚመራበት ሁለገብ አሳታፊ ምኅዳር ሊፈጠርለት ይገባል፡፡ በተቻለ መጠን በርትቶ ትምህርቱን መከታተል፣ የዘመኑን የቴክኖሎጂ ትሩፋቶች መታጠቅ፣ ዓለም የደረሰበትን የዕድገት ደረጃ ማጤን፣ ለሰብዓዊነት ቅድሚያ መስጠት፣ ከአድልኦና ከሌብነት ራሱን ማራቅ፣ በሞራልና በሥነ ምግባር መታነፅና ልዩነቶችን በሠለጠነ መንገድ የማስተናገድ ጨዋነትን መላበስ ከብዙ በጥቂቱ ሊረዳቸው የሚገቡ ተግባራት ናቸው፡፡ በተጨማሪም ለአገር ብሔራዊ ደኅንነትና ጥቅም ግንባር ቀደም ዘብ መሆን፣ ለዴሞክራሲያዊና ለሰብዓዊ መብቶች ጥብቅና መቆም፣ ለሕግ የበላይነት መስፈን አርዓያ መሆንና የመሳሰሉት ተጠቃሽ ናቸው፡፡ ከሥልጣንና ከሚያስገኘው ጥቅም በላይ አገር ስትከበርና የሕዝብ ድምፅ ሲደመጥ፣ ለግጭትም ሆነ ለአውዳሚ ጦርነት የሚዳርጉ ሰበቦች በሙሉ ሥፍራ እንደማይኖራቸው ይገነዘባል፡፡
በመላ ኢትዮጵያ ጦርነት ለአንዴና ለመጨረሻ ጊዜ ተወግዶ በሰላም መኖር የሚቻለው እርስ በርስ በመከባበርና ዕውቅና በመሰጣጠት እንጂ፣ አንዱ ሌላውን እየወቀሰና እያዋረደ የራሱን ፍላጎት ለማፅናት በሚያደርገው አጉል ዕሳቤ አይደለም፡፡ አዲሱ ትውልድ ከዚህ አሳዛኝ ታሪክ በመማር የራሱን አሻራ ለማሳረፍ መዘጋጀት ይኖርበታል፡፡ ኢትዮጵያ ውስጥ በበጎም ሆነ በክፉ የሚታወሱ ታሪኮች አሉ፡፡ እነሱ ለአዲሱ ትውልድ የመነታረኪያ አጀንዳ እንዳይፈጥሩ ጥንቃቄ ያስፈልጋል፡፡ በሥልጣኔ ወደፊት የገፉ አገሮች ከበፊቱ መልካሙን በመውሰድ፣ አስከፊውን ደግሞ በመተው ነው ግስጋሴያቸውን ያሳመሩት፡፡ የራስን ግዳጅ ሳይወጡ የበፊቱ ላይ አተካራ መፍጠር የደካማ ፖለቲከኞች ተግባር መሆኑን በመገንዘብ፣ አዲሱ ትውልድ የራሱን ደማቅ ታሪክ የሚያጽፈው የአገር ግንባታ ላይ ያተኩር፡፡ ይህችን የመሰለች በተፈጥሮ ፀጋ የታደለችና ብርቱ ሕዝብ ያላት አገር ከተሠራባት፣ ከራሷ ተርፈው ለዓለም የሚዳረሱ በረከቶች አሏት፡፡ ለአገር ህልውና ሲባል የአገር ተረካቢው ትውልድ ዕጣ ፈንታ ይታሰብበት!