Ethiopian News, Current Affairs and Opinion Forum
pushkin
Member
Posts: 3434
Joined: 23 Jul 2015, 06:10

የትግራይ ብሄርተኞች የማንነት ቀውስና የትግራይ ትግርኚ ቅዠት (ልቢ ትግራይ) - (ቬሮኒካ መላኩ)

Post by pushkin » 17 Jun 2019, 06:22

ትግራይ እና የኤርትራ ብሄረ ትግርኛ በአንድ ግዛት ኑረው አያውቁም! አንድ ነገድ ሁነውም አያውቁም! ተቀራራቢ ቋንቋ ከመናገር ውጭ ነገዳዊ፣ ታሪካዊ፣ ባህላዊ እና አብሮ የመኖር ትስስር የላቸውም። ትግሬዎችን ሁሌም እንቅልፍ የሚነሳቸው የአማራ ሕዝብ ነው።


ትግሬዎች በክፉም በደጉም ወዳጃቸው በነበረው የአማራ ሕዝብ ላይ ላለፉት 27 አመታት ከፈፀሙት ለማሰብ ከሚከብድ ዘግናኝ የዘር ማጥፋት ጭፍጨፋ እና ሰቆቃ አንፃር ከዚህ በሁዋላ ከአማራ ሕዝብ ጋር መቸም ቢሆን አብረው በአንድ ሀገር ውስጥ እንደማይኖሩ የአማራ ህዝብም ፈፅሞ ይቅር እንደማይላቸው ተገንዝበዋል። በመሆኑም አማራጭ ፍለጋ አንዴ ወደ ኤርትራ ሌላ ግዜ ወደ ኦጋዴን አልሆን ሲላቸው ወደ ኦሮሞ ፣ ብቻ የአማራ ጠላት ሊሆን የሚችል ለኛ ደግሞ ወዳጅ ሊሆነን ይችላል ብለው ከሚያስቡት ቡድን ጋር ትስስር ለመመስረት ጥረት እያደረጉ ነው። አሁን የሚታየው የሰሞኑ ሁኔታም የዛ ጭንቀት አንዱ አካል ነው። በዋናነት የትግሬዎች የመካከለኛ እና የረጅም ግዜ እቅድ ከ ኤርትራውያን ጋር ያለባቸውን ችግር መፍታት እና የ ኢትዮጵያ ሁኔታ ከቁጥጥር ውጭ የሚወጣ ከሆነ ለትግራይ ሕዝብ ዋና ጠላት ነው ያሉትን አማራ neutralize ለማድረግ ከኦሮሞ ጋር የስልጣን እና የሀብት ክፍፍል ማድረግ ነው። ከኦሮሞዎች ጋር ስለሚኖራቸው ግንኙነት በሌላ ግዜ በሰፊው እመለስበታለሁ። ኢትዮጵያ የምትባል ሀገር በይፋ የምትፈርስ ከሆነ ደግሞ ከ ኤርትራ ብሄረ ትግርኛ የሚባሉት ጋር ትግራይ-ትግርኛ የሚባል ሀገር የመመስረት እቅድ ነው ያላቸው። ለዚህ አላማቸው ይረዳቸው ዘንድ የማንነት ቀውስ ያለባቸው የትግራይ ልሂቃን እኛ እና ብሄረ ትግርኛ አንድ ነበርን ምንሊክ ነው የለያየን አሁን ህውሃት ባስቸኩዋይ የድንበር ጉዳዩን መፍታት አለበት የሚል ፕሮፓጋንዳ ያስተጋባሉ። እውነቱ ግን ምንሊክ ሳይወለድ በፊት ትግራይ እና ብሄረ ትግርኛ በአንድ ግዛት ኑረው አያውቁም። አንድ ነገድ ሁነውም አያውቁም። ትግሬዎች እና ብሄረ ትግርኛ ሁለት የተለያዩ ህዝቦች መሆናቸውን ከዚህ በታች በማስረጃ ዘርዝሬ አቅርቢያለሁ።

ትግራዮች በተለምዶ ትግሬዎች እየተባሉ ይጠራሉ። ይሄ ትግሬ የሚለው ስም ሌላ ኤርትራ እና ሱዳን ውስጥ ካለ ትግረ (ሐይሻ) በሚል ከሚጠራ ብሔር ጋር እንዳይመሳሰል ላስገነዝብ ወዳለሁ። ኢትዮጵያውያን ትግሬ እያልን የምንጠራቸው ባብዛኛው አሁን ትግራይ እየተባለ በሚጠራው ክልል ውስጥ በአደዋ፣ ሽሬ(ሽረ)፣ መቀሌ(መቐለ) የሚኖሩትን ትግርኛ ተናጋሪዎች ሲሆን አሁን ያሉት እነዚህ ከላይ በተጠቀሱት ቦታዎች የሚኖሩ ትግርኛ ተናጋሪዎች ራሳቸውን በክልላቸው ስም ትግራይ እንዲሁም ተጋሩ እያሉ መጥራትን ይመርጣሉ ። እኔም በዚህ ፁሑፍ ላይ መጠራት በፈለጉበት ስያሜ ትግራዮች እያልኩ እጠራቸዋለሁ። ወደ ዋናው ነገራችን ስንመጣ ብዙ ወገኖች ትግራዮች እና የ ኤርትራ ብሄረ ትግርኛ አንድ አይነት ብሔር ይመስሉዋቸዋል። በመሰረቱ ግን ሁለቱ ፍፁም የተለያዩ ነገዶች ናቸው። ትግራዮች የ ኤርትራ ብሄረ ትግርኛን ትግራዮች ናቸው አንድ ብሔር ነን ብለው ያስባሉ።

ብዙ ትግራዮችም ኤርትራዊ የመሆን ፍላጎት አላቸው። የባድመ ጦርነት ከመነሳቱ በፊት ብዙዎቹ ትግራዮች ራሳቸውን ኤርትራዊ እያሉ ይጠሩ ነበር። ከባድመ ጦርነት በሁዋላ እነዚህ ትግራዮች ከፍተኛ የሆነ የማንነት ቀውስ ውስጥ ገብተዋል። በተቃራኒው ብሄረ ትግርኛዎች ስለ ትግራዮች ያላቸው ስሜት ምን እንደሆነ ሲጠየቁ ትግራዮች ወይም አጋሜዎች እያሉ ይጠሩዋቸዋል። (Hassan Adem, M.T., Tekle B, 2010) እነዚህ ኤርትራውያን ብሄረ ትግርኛዎች ትግራዮችን የማይታመኑ እና ልባቸው የማይገኝ አድርገው በአሉታዊ መንገድ ይስሉዋቸዋል። ”Eritreans sometimes contemptuously refer to them- cannot be trusted and never could.” (Smith,et al. 2003, Africa, volume 73, p.377) ። በኤርትራውያን ብሄረ ትግርኛዎች ላይ በተደረገው በዚህ አንትሮፖሎጅካል ማህበራዊ ጥናት ላይ አንድ የ eplf ታጋይ የነበረ ለፕሮፌሰር ሪድ ”አባቶቻችን እና ቅድመ አያቶቻችን እነዚህ ትግራዮች አደገኛ ናቸው በደንብ እናውቃቸዋለን ብለው አስጠንቅቀውናል” ብሎ ኤርትራውያን ነፃነታቸውን ባወጁበት ዓመተምህረት በ አውሮፓ አቆጣጠር በ1991 ወይም በ1983 ኢ.አ ምስክርነት ሰጦ ነበር። “Be careful, these people are dangerous, we know them well!” (Smith,et al. 2003, Africa, volume 73, p.377 )

ብሄረ ትግርኛዎች ከ ትግሬዎች የተለየ ማንነት እንዳላቸው እያሳወቁ ትግሬዎች ብሔረ ትግርኛዎችን እንደራሳቸው ብሄር አድርገው ለምን ይቆጥሩዋቸዋል? ብሄረ ትግርኛዎች ኤርትራዊ የሚባል ሃገራዊ ማንነት ሲገነቡ ትግራዮች ከብሄረ ትግርኛዎች የተለየ ብሔራዊ ማንነት መገንባት ለምን ተሳናቸው? በትግራዮች ዘንድ የሚታየው የማንነት ቀውስ ምንጩ ምንድን ነው? ለመሆኑ ይህ የብሔረ ትግርኛዎች ለ ትግራዮች ያላቸው አሉታዊ አመለካከት እንዴት ሊመጣ ቻለ?
የነገድ ማንነት ትርጉም በተለያዩ የማህበራዊ ሳይንስ ተመራማሪዎች እና ፀሐፊዎች የተለያየ ፍች ይሰጠዋል። ነገድ ጎሳ እና ብሄር የሚሉት ቃላት ኢትዮጵያ ውስጥ አሁን ባለው ተቀራራቢ ፍች ነው ያላቸው። ብሔር ከሀገር ጋር ጎሳ ከቁዋንቁዋ ጋር ስለሚዛመዱ ethnicity ለሚለው የእንግሊዘኛ ቃል በጣም ተቀራራቢ የሆነው ቃል ነገድ የሚለው ስለሆነ ነገድ እያልኩ እጠቀማለሁ።

ማክስ ዌበር የነገድ ማንነትን ተመሳሳይ የሆነ ውጫዊ አቁዋም ወይም ልምድ ስላለን አንድ የጋራ የነገድ ምንጭ አለኝ ብሎ የማመን ግላዊ እሳቤ ነው ይለዋል። የአንድ ነገድ አባልነት እውነተኛ የደም ትስስር ቢኖረም ባይኖረም ዋና አላማው ፖለቲካዊ ቡድን ወይም ማህበረሰብ መፍጠር ነው ይላል።

“Those human groups that entertain a subjective belief in their common descent because of similarities of physical type or of customs or both, or because of memories of colonization and migration; this belief must be important for group formation; furthermore it does not matter whether an objective blood relationship exists…ethnic membership does not constitute a group; it only facilitates group formation of any kind, particularly in the political sphere. On the other hand it is primarily the political community, no matter how artificially organized, that inspires the belief in common ethnicity.” (1978, Max Weber, p. 389)

ፕሮፌሰር ጆሹዋ ደግሞ የነገድ ማንነት የሚወሰነው በዋናነት በስነልቦና ነው ይላል። አንድ ሰው የአንድ ነገድ አባል ነኝ ብሎ ራሱን ማሳመን እና መግለፅ ይኖርበታል ይላል።
”The psychological dimension of ethnicity is perhaps the most important because, regardless of variations in the biological, cultural, and social domains, if a person self-identifies as a member of a particular ethnic group, then he or she is willing to be perceived and treated as a member of that group. Thus, self-ascribed and other-ascribed ethnic labels are the overt manifestations of individuals’ identification with a particular ethnicity.” (2001, Joshua A. Fishman, p.115)

የነገድ ማንነት ከ ሃይማኖት ከቋንቋ እና ባህል ጋርም ይያያዛል። ግን በሀማኖት እና ቋንቋ መቀራረብ አንድ የጋራ ነገድን አይፈጥርም። ለምሳሌ ጀርመኖች እና ኦስትርያዎች ተመሳሳይ ቋንቋ አና እምነት እንዲሁም ተቀራራቢ ባህል እና ወግ ቢኖራቸውም ራሳቸውን እንደ ሁለት የተለያዩ ነገዶች ነው የሚያዩት። ሁቱ፣ ቱትሲ እና ትዋ ሶስቱም ነገዶች ሩዋንዳ ሩንዲ የተባለ ተመሳሳይ የአፍ መፍቻ ቋንቋ ነው ያላቸው። ሃይማኖታቸውም ባመዛኙ ተመሳሳይ ካቶሊክ ነው። ባህላቸውም ተቀራራቢ የባንቱዎች ባህል ነው። ነገር ግን ራሳቸውን እንደተለያዩ ነገዶች ነው የሚቆጥሩት። በደቡብ ሱዳን ያሉ ዲንቃዎች ቋንቋ ብዙ አይነት አነጋገር ቢኖረውም አንድ ዲንቃ ነገድ ነን ነው የሚሉት። የ ኑዌሮች እና የ ሺልቆች (Shilluk) ቋንቋ በጣም ተመሳሳይ ቢሆንም ሁለቱ ራሳቸውን እንደተለያዩ ነገዶች ነው የሚያዩት።

ለብሄረ ትግርኛ ነገድ ትግርኛ የቋንቋቸው መጠሪያ እና የነገዳቸው መጠሪያ ስያሜ ምንጭ ነው። ”In official papers distributed by the Eritrean Government, the ‘language’ (Tigrinya) is used as an ethnic term of the group” (1998, Kjetil Tronvoll, P. 30).ኤርትራ ውስጥ ያሉ ሌሎች ነገዶችም የቋንቋቸው ስም የነገዳቸው መጠሪያ ሁኑዋል። ”Nearly all the ethnic groups in Eritrea are also named after their language, including the Tigre, Kunama, Afar, Nara, Saho, Hedareb, and Bilen” (Hassan Adem, M.T., Tekle B, 2010)

ብዙ በዓለም ላይ ያሉ ነገዶች ስም እና ቋንቋ የተመሳሰለበት ግዜ አለ። አማራ እና አማርኛ ፣ ኦሮሞ እና ኦሮምኛ፣ እንግሊዝ እና እንግሊዘኛ፣ ፍሬንች እና ፈረንሳይኛ ወዘተረፈ። በ 1990ዎቹ በተደረገ ጥናት አብዛኛዎቹ ብሄረ ትግርኛዎች ራሳቸውን የሚገልፁት ሐማሴን፣ አካለ ጉዛይ እና ሰራዬ በሚል ነበር።
“However, people from the highlands do not speak of themselves as “Tigrinyans.” When asked they would usually reply as did Tewolde, a 60-year old villager from Mai Weini: “Tigrinya is just the language, it is not the tribe (aliet). The tribe is Kebessa (highland). Or, when in the highlands, the tribe is Akele-Guzai, Seraye or Hamasien”( Kjetil Tronvoll, P. 30,1998 )”

የመጀመሪያው በትግርኛ የተፃፈ ፅሁፍ የተገኘው የአሁኗ ኤርትራ ውስጥ ሲሆን ትግርኛ ቋንቋ ሁለት አይነት የአነጋገር ዘየዎች አሉት። የ አስመራ እና የ ትግራይ። የትግርኛ ቋንቋ መደባዊ ቋንቋ የ አስመራ ዘዬ ነው ። ሃማሴኖች በ ንጉስ ላሊበላ እና በ አፄ ሰርፀ ድንግል ከ ወሎ እና ጎንደር በውትድርና የሄዱ እንደሆኑ ብዙ የታሪክ ድርሳናት ያትታሉ።
ከእንግዲህ በ ብሄረ ትግርኛ በትግራይ እና በ ትግረ መካከል ያለው ዝምድና ”ትግ” የምትለው ቃል ናት። ይህም እነዚህ ሶስት ህዝቦች ከዘመናት በፊት ከአንድ ተቀራራቢ የዘር ሐረግ መጠው ሊሆን ይችላሉ። ዳሩ ግን ከዘመናት በፊት ሁሉም የሰው ልጅ ከአንድ የዘር ግንድ እንደተነሳ ይታመናል። በዘመናት ሂደት ይህ አንድ የሰው ዘር በቦታ እና በአካባቢ ልዩነት የራሱን ቋንቋ እና ባህል እንዲሁም ነገድ ማህበራዊ ቡድን እየፈጠረ እንደመጣ ይታመናል።

ከ እንግዲህ እነዚህ ብሄረ ትግርኛዎች ራሳቸውን ከ ትግራዮች ጋር እንደ አንድ ነገድ የማያዩት ለምድን ነው? ምክንያቱም ተመሳሳይ የሆነ ስነልቦና እና አብሮ የመኖር ትስስር ስለሌላቸው ነው። ብሄረ ትግርኛዎች እና ትግራዮች ለዘመናት የተለያዩ ግዛቶች እንደነበሩ በታሪክ ተጠቅሱዋል።አብዛኛዎቹ ብሄረ ትግርኛዎች ጎንደሬዎች ቤጃዎች እና በለዎች እንደሆኑ በስፋት ተጠቅሱዋል። “The 9th century Arab geographer Al-Ya’qubi wrote of six Beja kingdoms located in what is today Eritrea. Beja place names are found throughout the central and northern highlands of Eritrea, suggesting widespread Beja interaction with other communities (Schmidt, Curtis, Teka , p. 284, 2008)”

ብሄረ ትግርኛ እና ትግራዮች ተቀራራቢ ቋንቋ ቢጠቀሙም የተለያዩ ሁለት ነገዶች መሆናቸውን በአካባቢው ጥናት ያደረጉ ተመራማሪዎች ፅፈዋል። ሮይ ፓተማን ብሄረ ትግርኛ እና ትግራዮች ሁለቱ የተለያዩ ነገዶች መሆናቸውን እንዲህ አስቀምጦታል። ”አስትርያዎች ጀርመኖች እና የተወሰኑ ስዊዞች ጀርመንኛ ቢናገሩም ሁሉም የተለያዩ ህዝቦች እነሆኑት ሁሉ በ ኤርትራ ከፍታማ ቦታዎች የሚኖሩት እና ትግራዮች ከጥንት ጀምሮ የተለያዩ ነገዶች ናቸው” ስል ፅፉዋል።

“Even in those distant times, however, it is clear that the land and people of highland Eritrea were distinct from people of Tigray, even though they spoke the same language-just as the Austrians, Swiss Germans and the Germans of today are very different people (Roy Pateman, P.33, 1998).”
ከላይ እንደገለፅኩት ሁቱ እና ቱትሲ ተመሳሳይ የአፍ መፍቻ ቋንቋ እና ተመሳሳይ ሃይማኖት ቢኖራቸውም ራሳቸውን እንደ ሁለት የተለያዩ ነገዶች ነው የሚቆጥሩት። ፖርቹጋላዊው ፍራንሲስኮ አልቫሬዝ በ 16ኛው ክፍለ ዘመን ወደ ምስራቅ አፍሪካ በመጣ ግዜ ያየውን እንዲህ ገልፁዋል። ”ይህ መረብ የተባለው ወንዝ ባህረ ነጋሽ እና ትግራይን የሚለያይ ድንበር ነው” ”Here; this river, the Mareb, separates the country of the Bahar Nagash from that of Tigray” ( Francisco Alvarez al et , P. 91, 1540)።
ባለባበሳቸው እና በባህላቸውም የተለያዩ መሆናቸውን ገልፁዋል

”The men (of Medri-Bahri) wear different costumes; so also the women who are married or living with men. Here (Tigray), they wear wrapped round them dark coloured woolen stuffs, with large fringes of the same stuff, and they do not wear diadems on their heads like those of the Barnagasi (Midri-Bahri people)”. ( Francisco Alvarez, P. 91-2 ,1970)

ስኮትላንዳዊው ጀምስ ብሩስም ባህረ ነጋሽ የ አሁኑ ኤርትራ ከ ትግራዮች የተለየ መሆኑን እና ድንበራቸው መረብ ወንዝ መሆኑን አስቀምጡዋል። በምዕራብም በኩል የትግራይ ድንበር ተከዜ ወንዝ እንደሆነ ቁልጭ አድርጎ አስቀምጡዋል። ትግራዮች ከ ብሄረ ትግራይ ጋር በታሪክ አብረው የኖሩበት ግዜ አልተመዘገበም። የአሁኖቹ አንዳንድ የትግራይ ምሁራን ከየት አምጥተው ነው ብሄረ ትግርኛን እና ትግራይን የለያየው ምንሊክ ነው የሚሉት? ከዚሁ ጋር በተያያዘ ወልቃይት ጠገዴ ጠለምት እና ታች አርማጭሆን አፄ ምንሊክ ነው ወደ ጎንደር ያስገቡት የሚሉት ሁሉ ውሸት መሆኑን የጀምስ ብሩስ ማስረጃ ያሳያል።

“The greatest length of Tigre (Tigray) is two hundred miles, and the greatest breadth one hundred and twenty. It lies between the territory of the BaharNagash (which reaches to the river Mareb) on the east, and the river Tacazze on the west.” ( James Bruce, p.83,1860)
በ 1838 ወደ አካባቢው ያቀናው አሳሽ ጆን ሚልስም የ ትግራይ እና የባህረ ነጋሽ ድንበር መረብ ወንዝ መሆኑን ቁልጭ አድርጎ አስቀምጡዋል። ”መረብ የ ትግራይ እና የባህረ ነጋሽ ግዛትድንበር ነው”። እውነታው ይህ ሁኖ ሳለ የማንነት ቀውስ ያለባቸው አንዳንድ የትግራይ ልሂቃን በፈጠራ እኛ እና ብሄረ ትግርኛ አንድ ነበርን ምንሊክ ነው የለያየን የሚል የሐሰት ክስ ያቀርባሉ። እውነቱ ግን ምንሊክ ሳይወለድ በፊት ትግራይ እና ብሄረ ትግርኛ በአንድ ግዛት ኑረው አያውቁም። አንድ ነገድ ሁነውም አያውቁም።
“the Mareb, which forms the boundary between Tigre (sic, Tigray) and the Kingdom of Baharnagash.” ( John R. Miles, P. 131,1846)
በ19ኛው ክፍለ ዘመን ወደ አካባቢው ያቀናው እንግሊዛዊው ፕሎውደን ትግራዮች ብሄረ ትግርኛን እንደ ራሳቸው ነገድ አያዩትም ነበር ሲል ቁልጭ አድርጎ አስፍሩዋል። ” ከ ራስ ሚካኤል ግዜ ጀምሮ የሐማሴን እና ሰራዬ ሕዝብ ከ ትግራዮች ጋር ተመሳሳይ ቁዋንቁዋ ቢናገሩም ትግራዮች በ ብሄረ ትግራይ ላይ ተደጋጋሚ ጦርነት ያደረጉባቸው ሲሆን አንድ ነን ብለውም አያስቡም”

“The people of Hamazain and Serowee, since the time of Ras Michael, though speaking the same language, are still scarcely (hardly) considered by the people of Teegray as a portion of that country whose governors, since that period, have made war on them….” (Walter Chichele Plowden, P. 39, 1868)

ከ እንግሊዝ ጋር ተዋውለው የእንግሊዝን ጦር አቅጣጫ እየጠቆሙ በትግራይ በኩል በማስገባት የባንዳነት ሥራ የሰሩት እና በመቅደላው ጦርነት አፄ ቴዎድሮስ እጅ አልሰጥም ብለው ራሳቸውን ከሰዉ በሁዋላ በእንግሊዞች መሳሪያ እርዳታ ስልጣን የያዙት ብዝብዝ ካሳ ወይም አፄ ዮሐንስ ወደ ባህረ ነጋሽ ጦራቸውን ልከው ከፍተኛ ጭፍጨፋ መፈፀማቸው ይታወቃል። በወሎ እና ጎጃም ሕዝብ ላይ የጅምላ ፍጅት የፈፀሙት በዝብዝ ካሳ ወደ ኤርትራም ራስ አሉላን ልከው ሁለት ሶስተኛ የሚሆነውን የባህረ ነጋሽ ሕዝብ ጨፍጭፈዋል። (, Lyda Favali and Roy Pateman, p. 36, 2003 ) (, Hagai, and Erlikh, p.35, 1996) (Hassan Adem, M.T., Tekle B, 2010)

አፄ ዮሐንስ አደዋ ላይ ከ እንግሊዙ አድሚራል ሂወት ጋር በተዋዋሉት በሕወቴ ውል (Hewett Treaty) መሰረት ለእንግሊዞች አግዘው በመሰለፋቸው ድርቡሾች መተማ ላይ በተደረገ ጦርነት ገለው አንገታቸውን ወስደውታል። አፄ ዮሐንስ ከሞቱ በሁዋላ ራስ አሉላ በምንሊክ ከመገዛት ነፃ የትግራይ መንግስት ለማቁዋቁዋም ለጣልያኖች ከመረብ ማዶ ያለውን ባህረ ነጋሽ እንዲወስዱ ስምምነት ማድረጋቸውን የታሪክ ፕሮፌሰር ጌታቸው መታፈሪያ እና የፖለቲካ ሳይንስ ፕሮፌሰር ጳውሎስ ሚክያስ The Battle of Adwa: Reflections on Ethiopia’s Historic Victory Against European Colonialism በተባለው መፃህፋቸው አስፍረዋል። (Milkias, Metaferia, p.69, 2005)

ትግራዮች ብሄረ ትግርኛን እንደራሳቸው አንድ ነገድ አድርገው እንደማያዩ ራስ አሉላ ከዚህ በታች ለጣልያኖች ያቀረቡት የድርድር ሃሳብ ፍንትው አድርጎ ያሳያል።
”ቤታችሁን ለመስራት እርሻ ለማረስ ቤተክስርስቲያናችሁን ለመገንባት እስከ መረብ ድረስ ሀገር ከፈለጋችሁ ምኒልክ ሳይሆን እኛ ለናንተ እንሰጣችሁዋለን። የጣሊያን ወታደሮች ወደ አድዋ ይምጡ እንደ ወዳጅ አስተናግዳቸዋለሁ” “You want the country to the Mareb (Eritrean highlands/Medri Bahri) to cultivate your gardens, to build your houses, to construct your churches….? We can give it to you. [And not menilek.] Let the Italian soldiers come to Adwa, I shall come to meet them like a friend.” (1996, Ḥagai Erlikh, P. 164)

ራስ አሉላ እና ሌሎች የ 19ኛው ክፍለ ዘመን የ ትግራይ መሳፍንት ሙሉ በሙሉ ባህረ ነጋሽን ጣሊያኖች እንዲጠቀሙ ነበር የተስማሙት። ብሄረ ትግርኛዎችን እንደ ራሳቸው ነገድ ቆጥረዋቸው አያውቁም።

” እናንት ጣሊያናውያን ለምን እሩቅ ወዳጅ ትፈልጋላችሁ? እኛ ጎረቤታሞች ነን እርስ በርስ መጠቃቀም እንችላለን። መንገድ እንዲከፈትላችሁ ትፈልጋላችሁ እኔም እፈልጋለሁ። እናንተ እስከ መረብ ድረስ ያለውን ጠብቁ እኔም አስቀ ጎንደር እና ከጎንደርም አልፎ ያለውን እጠብቃለሁ። በ እግዚአብሔር እርዳታ ሀገራችንን ትግራይ ለማልማት ወደ ባህሩ ዳርቻ ድረስ በመሄድ መነገድ አለብን። ምኒልክ ሩቅ ነው ለናንተ የሚጠቅማችሁ ነገር የለም። በመካከላችን ወዳጅነት እንመስርት”
“And you (Italians), why do you need to look for distant friends? We are neighbors (meaning Medri Bahri and Tigray) and can serve each other. You want the road to be open and I want the road to be open. You should guard to the Mereb River and I will guard it to Gondar and even beyond Gondar. We must be able to go to the coast to trade in order that our country (meaning Tigray) would flourish, with the help of God, Menelik is too far to be of any use to you. Let us make friendship between us. (1996, Ḥagai Erlikh, 164)”

አሁን ከ ምኒልክ በሁዋላ ባሉት 100 አመታት ያለውን እንኩዋ ብናይ ትግራይ እና ብሄረ ትግርኛ አንድ ነገድ ሁነው አያውቁም። ብሄረ ትግርኛዎች ትግራዮችን ኢትዮጵያ ውስጥ ካሉ ነገዶች ሁሉ እንደ ዝቅተኛ እና ተንኮለኛ አድርገው ነው የሚያዩዋቸው። ከባድመ ጦርነት በፊት ብዛት ያላቸው ትግራዮች በተለያዩ የጉልበት እና የቤት ሰራተኝነት ስራዎች ላይ ተሰማርተው ኤርትራ ውስጥ በሚሰሩበት ጊዜ ብሄረ ትግርኛዎች ትግራዮችን እንደ አንድ የራሳቸው ነገድ አይተዋቸው አያውቁም። በመሰረቱ ብሄረ ትግርኞች የነፃነት ትግል ባደረጉበት ግዜም በ ኤርትራ ሃገራዊ ማንነት ላይ የታገሉ ሲሆን ትግራዮች ደግሞ በነገዳቸው ስም ነው የታገሉት። ሁለቱ አንድ ነገድ ቢሆኑ ኑሮ ከደርግ ውድቀት ማግስት የራሳቸውን አንድ ሀገር ለመገንባት የሚያግዳቸው አካል አልነበረም። እውነቱ ግን ብሄረ ትግርኛዎች ትግራዮችን እንደ አንድ ነገድ አይተዋቸው አያውቁም። ደርግን ለመጣል ስልታዊ ትብብር ከማድረግ ያለፈ ምንም አይነት የተለየ ግንኙነት የላቸውም። ብሄረ ትግርኞች በ ነገዳቸው ላይ ያነጣጠረ ጥቃት ስላልደረሰባቸው እና አሁን ያለውን የ ኤርትራ ሃገራዊ ማንነት በመገንባት ሂደት ጉልህ ሚና ስለተጫወቱ ወደ ብሄረ ትግርኛ የነገድ ማንነታቸው የሚያስገባ ምንም አይነት ምክንያት የለም። አሁን ኤርትራ ውስጥ አለ የሚባለውም አምባገነናዊ አስተዳደር እንጂ ብሄርተኛ ወይም በ ነገድ ላይ ያነጣጠረ ጥቃት የሚፈፅም ስርዓት አይደለም።

የትግራይ ብሄርተኞች አሁን ከገቡበት የፖለቲካ አጣብቂኝ ለመውጣት የሌለ ትግራይ ትግርኛ የሚባል ማንነት ለመፍጠር ቢሞክሩም መሬት ላይ ያለው እውነት ግን ”ልቢ ትግራይ” ነው የሚለው። የ ትግራይ ብሄርተኞች በምስራቅ አፍሪካ ከታሪክ አንፃር ፣አብሮ ከመኖር (በክፉም በደጉም)፣ ከባህል እና ከስነልቦና አንፃር ከማንም በላይ የሚቀርባቸው እና የተዛመዳቸው የአማራ ሕዝብ ላይ በ ወልቃይት በ ወሎ እና በመላው የ ሀገሪቱ ክፍሎች ጦርነት ሲያውጁበት እና ታይቶም ተሰምቶም የማይታወቅ ግፍ ሲፈፅሙበት ያኔ ነው በምስራቅ አፍሪካ እና በዓለም ላይ ያላቸውን አጋር ሕዝብ ያጡት። ያኔ ነው ለልጅ ልጅ የሚተላለፍ ጥል ቁርሾ እና ቂም የተከሉት።
Last edited by pushkin on 17 Jun 2019, 07:28, edited 1 time in total.

Kuasmeda
Member
Posts: 3302
Joined: 26 Mar 2015, 08:47

Re: የትግራይ ብሄርተኞች የማንነት ቀውስና የትግራይ ትግርኛ ቅዠት (ልቢ ትግራይ) - (ቬሮኒካ መላኩ)

Post by Kuasmeda » 17 Jun 2019, 06:49

The Tigray people are Traitors “Telamat” they can never be trusted. Their history is a history of betrayal. We do not have any blood relationship and neither are we related to them in any way. Let us assume the Tigrigna speakers in Eritrea are brothers to the Tigrigna (if every they speak Tigrigna because I believe their language was and is a mixed Tigrigna Amharic)speakers in Tigray. Eritrean people do not speak Tigrigna only. We have 9 distinct languages. Where do they (Tigrayans) want to send the speakers of the 8 Eritrean languages?

As documented in history, when Meles Zenawi deported more than hundred thousands of Eritreans out of Ethiopia under the MOTTO “We do not like the color of Eritrean Eyes” where were this people. Why not they say, Eritreans are our brothers. Or has the Color of the Eritrean EYES changed now???

When Eritrea was colonized by Italy for about 50 years, why not Tigrayans defend to get back Eritrea. They just fought when Italy started to colonise Ethiopia, that is beyond Mereb.

We have never been brothers with this people, and will never be. Any single Tigraway will not step its feet in Eritrea. They are still living in the dark years. their language is about denial and war. They do not know the true History. They want to invent fake history: Agazian or so. Eritreans were never and will not be agazians by any means of History. I would like to confirm that President Isias Afewerki is kind to popular Tigraway. However, after him every Eritrean will be brutal and will take measures if they try to step their feet in the holy land of Eritrea.

pushkin
Member
Posts: 3434
Joined: 23 Jul 2015, 06:10

Re: የትግራይ ብሄርተኞች የማንነት ቀውስና የትግራይ ትግርኛ ቅዠት (ልቢ ትግራይ) - (ቬሮኒካ መላኩ)

Post by pushkin » 17 Jun 2019, 08:28

Brother kuasmeda, thank you for your best Analysis which is suported by best facts.Eritreans and Tigrayans are two different people. Even before colonialism, the country known as Eritrea today was referred to as “Medri Bahri” or “Bahri Negassi” in ancient times. Furthermore, the country known as Eritrea is comprised of of nine different ethnic groups: Tigrigna, Tigre, Saho, Nara, Hidareb, Rashaida, Kunama, Afar, Bilen. Biher Tigrigna in Eritrea have a saying about Tigrayans: “LIBI TIGRAY TWIYWAY.” Translated in English: Crooked Like the heart of a Tigrayan. Our forefathers in Eritrea never trusted Tigrayans. Never saw them as our kin either. In fact, they Warned us about them. Tigrayans are not trustworthy people. I know Tigrayans always want to pass for an Eritrean but no Eritrean accepts them. Eritreans are very proud of their nationality. Truth be told, the Tigrigna spoken in Tigray is a [deleted] version of Amharic whereas the Tigrigna spoken in Eritrea can be considered standard Tigrigna.
Kuasmeda wrote:
17 Jun 2019, 06:49
The Tigray people are Traitors “Telamat” they can never be trusted. Their history is a history of betrayal. We do not have any blood relationship and neither are we related to them in any way. Let us assume the Tigrigna speakers in Eritrea are brothers to the Tigrigna (if every they speak Tigrigna because I believe their language was and is a mixed Tigrigna Amharic)speakers in Tigray. Eritrean people do not speak Tigrigna only. We have 9 distinct languages. Where do they (Tigrayans) want to send the speakers of the 8 Eritrean languages?

As documented in history, when Meles Zenawi deported more than hundred thousands of Eritreans out of Ethiopia under the MOTTO “We do not like the color of Eritrean Eyes” where were this people. Why not they say, Eritreans are our brothers. Or has the Color of the Eritrean EYES changed now???

When Eritrea was colonized by Italy for about 50 years, why not Tigrayans defend to get back Eritrea. They just fought when Italy started to colonise Ethiopia, that is beyond Mereb.

We have never been brothers with this people, and will never be. Any single Tigraway will not step its feet in Eritrea. They are still living in the dark years. their language is about denial and war. They do not know the true History. They want to invent fake history: Agazian or so. Eritreans were never and will not be agazians by any means of History. I would like to confirm that President Isias Afewerki is kind to popular Tigraway. However, after him every Eritrean will be brutal and will take measures if they try to step their feet in the holy land of Eritrea.

justo
Member
Posts: 1887
Joined: 05 May 2013, 17:54

Re: የትግራይ ብሄርተኞች የማንነት ቀውስና የትግራይ ትግርኚ ቅዠት (ልቢ ትግራይ) - (ቬሮኒካ መላኩ)

Post by justo » 17 Jun 2019, 09:05

Veronica knows them very well and knows us very well!
Bros Pushkin and Kuasmeda, thanks for all the hard work in informing us who we are and informing us who they are

Maxi
Member+
Posts: 5013
Joined: 06 Mar 2014, 04:33

Re: የትግራይ ብሄርተኞች የማንነት ቀውስና የትግራይ ትግርኚ ቅዠት (ልቢ ትግራይ) - (ቬሮኒካ መላኩ)

Post by Maxi » 17 Jun 2019, 09:41

Well referenced and well written article by Our Veronica.

God bless her!!
pushkin wrote:
17 Jun 2019, 06:22
ትግራይ እና የኤርትራ ብሄረ ትግርኛ በአንድ ግዛት ኑረው አያውቁም! አንድ ነገድ ሁነውም አያውቁም! ተቀራራቢ ቋንቋ ከመናገር ውጭ ነገዳዊ፣ ታሪካዊ፣ ባህላዊ እና አብሮ የመኖር ትስስር የላቸውም። ትግሬዎችን ሁሌም እንቅልፍ የሚነሳቸው የአማራ ሕዝብ ነው።


ትግሬዎች በክፉም በደጉም ወዳጃቸው በነበረው የአማራ ሕዝብ ላይ ላለፉት 27 አመታት ከፈፀሙት ለማሰብ ከሚከብድ ዘግናኝ የዘር ማጥፋት ጭፍጨፋ እና ሰቆቃ አንፃር ከዚህ በሁዋላ ከአማራ ሕዝብ ጋር መቸም ቢሆን አብረው በአንድ ሀገር ውስጥ እንደማይኖሩ የአማራ ህዝብም ፈፅሞ ይቅር እንደማይላቸው ተገንዝበዋል። በመሆኑም አማራጭ ፍለጋ አንዴ ወደ ኤርትራ ሌላ ግዜ ወደ ኦጋዴን አልሆን ሲላቸው ወደ ኦሮሞ ፣ ብቻ የአማራ ጠላት ሊሆን የሚችል ለኛ ደግሞ ወዳጅ ሊሆነን ይችላል ብለው ከሚያስቡት ቡድን ጋር ትስስር ለመመስረት ጥረት እያደረጉ ነው። አሁን የሚታየው የሰሞኑ ሁኔታም የዛ ጭንቀት አንዱ አካል ነው። በዋናነት የትግሬዎች የመካከለኛ እና የረጅም ግዜ እቅድ ከ ኤርትራውያን ጋር ያለባቸውን ችግር መፍታት እና የ ኢትዮጵያ ሁኔታ ከቁጥጥር ውጭ የሚወጣ ከሆነ ለትግራይ ሕዝብ ዋና ጠላት ነው ያሉትን አማራ neutralize ለማድረግ ከኦሮሞ ጋር የስልጣን እና የሀብት ክፍፍል ማድረግ ነው። ከኦሮሞዎች ጋር ስለሚኖራቸው ግንኙነት በሌላ ግዜ በሰፊው እመለስበታለሁ። ኢትዮጵያ የምትባል ሀገር በይፋ የምትፈርስ ከሆነ ደግሞ ከ ኤርትራ ብሄረ ትግርኛ የሚባሉት ጋር ትግራይ-ትግርኛ የሚባል ሀገር የመመስረት እቅድ ነው ያላቸው። ለዚህ አላማቸው ይረዳቸው ዘንድ የማንነት ቀውስ ያለባቸው የትግራይ ልሂቃን እኛ እና ብሄረ ትግርኛ አንድ ነበርን ምንሊክ ነው የለያየን አሁን ህውሃት ባስቸኩዋይ የድንበር ጉዳዩን መፍታት አለበት የሚል ፕሮፓጋንዳ ያስተጋባሉ። እውነቱ ግን ምንሊክ ሳይወለድ በፊት ትግራይ እና ብሄረ ትግርኛ በአንድ ግዛት ኑረው አያውቁም። አንድ ነገድ ሁነውም አያውቁም። ትግሬዎች እና ብሄረ ትግርኛ ሁለት የተለያዩ ህዝቦች መሆናቸውን ከዚህ በታች በማስረጃ ዘርዝሬ አቅርቢያለሁ።

ትግራዮች በተለምዶ ትግሬዎች እየተባሉ ይጠራሉ። ይሄ ትግሬ የሚለው ስም ሌላ ኤርትራ እና ሱዳን ውስጥ ካለ ትግረ (ሐይሻ) በሚል ከሚጠራ ብሔር ጋር እንዳይመሳሰል ላስገነዝብ ወዳለሁ። ኢትዮጵያውያን ትግሬ እያልን የምንጠራቸው ባብዛኛው አሁን ትግራይ እየተባለ በሚጠራው ክልል ውስጥ በአደዋ፣ ሽሬ(ሽረ)፣ መቀሌ(መቐለ) የሚኖሩትን ትግርኛ ተናጋሪዎች ሲሆን አሁን ያሉት እነዚህ ከላይ በተጠቀሱት ቦታዎች የሚኖሩ ትግርኛ ተናጋሪዎች ራሳቸውን በክልላቸው ስም ትግራይ እንዲሁም ተጋሩ እያሉ መጥራትን ይመርጣሉ ። እኔም በዚህ ፁሑፍ ላይ መጠራት በፈለጉበት ስያሜ ትግራዮች እያልኩ እጠራቸዋለሁ። ወደ ዋናው ነገራችን ስንመጣ ብዙ ወገኖች ትግራዮች እና የ ኤርትራ ብሄረ ትግርኛ አንድ አይነት ብሔር ይመስሉዋቸዋል። በመሰረቱ ግን ሁለቱ ፍፁም የተለያዩ ነገዶች ናቸው። ትግራዮች የ ኤርትራ ብሄረ ትግርኛን ትግራዮች ናቸው አንድ ብሔር ነን ብለው ያስባሉ።

ብዙ ትግራዮችም ኤርትራዊ የመሆን ፍላጎት አላቸው። የባድመ ጦርነት ከመነሳቱ በፊት ብዙዎቹ ትግራዮች ራሳቸውን ኤርትራዊ እያሉ ይጠሩ ነበር። ከባድመ ጦርነት በሁዋላ እነዚህ ትግራዮች ከፍተኛ የሆነ የማንነት ቀውስ ውስጥ ገብተዋል። በተቃራኒው ብሄረ ትግርኛዎች ስለ ትግራዮች ያላቸው ስሜት ምን እንደሆነ ሲጠየቁ ትግራዮች ወይም አጋሜዎች እያሉ ይጠሩዋቸዋል። (Hassan Adem, M.T., Tekle B, 2010) እነዚህ ኤርትራውያን ብሄረ ትግርኛዎች ትግራዮችን የማይታመኑ እና ልባቸው የማይገኝ አድርገው በአሉታዊ መንገድ ይስሉዋቸዋል። ”Eritreans sometimes contemptuously refer to them- cannot be trusted and never could.” (Smith,et al. 2003, Africa, volume 73, p.377) ። በኤርትራውያን ብሄረ ትግርኛዎች ላይ በተደረገው በዚህ አንትሮፖሎጅካል ማህበራዊ ጥናት ላይ አንድ የ eplf ታጋይ የነበረ ለፕሮፌሰር ሪድ ”አባቶቻችን እና ቅድመ አያቶቻችን እነዚህ ትግራዮች አደገኛ ናቸው በደንብ እናውቃቸዋለን ብለው አስጠንቅቀውናል” ብሎ ኤርትራውያን ነፃነታቸውን ባወጁበት ዓመተምህረት በ አውሮፓ አቆጣጠር በ1991 ወይም በ1983 ኢ.አ ምስክርነት ሰጦ ነበር። “Be careful, these people are dangerous, we know them well!” (Smith,et al. 2003, Africa, volume 73, p.377 )

ብሄረ ትግርኛዎች ከ ትግሬዎች የተለየ ማንነት እንዳላቸው እያሳወቁ ትግሬዎች ብሔረ ትግርኛዎችን እንደራሳቸው ብሄር አድርገው ለምን ይቆጥሩዋቸዋል? ብሄረ ትግርኛዎች ኤርትራዊ የሚባል ሃገራዊ ማንነት ሲገነቡ ትግራዮች ከብሄረ ትግርኛዎች የተለየ ብሔራዊ ማንነት መገንባት ለምን ተሳናቸው? በትግራዮች ዘንድ የሚታየው የማንነት ቀውስ ምንጩ ምንድን ነው? ለመሆኑ ይህ የብሔረ ትግርኛዎች ለ ትግራዮች ያላቸው አሉታዊ አመለካከት እንዴት ሊመጣ ቻለ?
የነገድ ማንነት ትርጉም በተለያዩ የማህበራዊ ሳይንስ ተመራማሪዎች እና ፀሐፊዎች የተለያየ ፍች ይሰጠዋል። ነገድ ጎሳ እና ብሄር የሚሉት ቃላት ኢትዮጵያ ውስጥ አሁን ባለው ተቀራራቢ ፍች ነው ያላቸው። ብሔር ከሀገር ጋር ጎሳ ከቁዋንቁዋ ጋር ስለሚዛመዱ ethnicity ለሚለው የእንግሊዘኛ ቃል በጣም ተቀራራቢ የሆነው ቃል ነገድ የሚለው ስለሆነ ነገድ እያልኩ እጠቀማለሁ።

ማክስ ዌበር የነገድ ማንነትን ተመሳሳይ የሆነ ውጫዊ አቁዋም ወይም ልምድ ስላለን አንድ የጋራ የነገድ ምንጭ አለኝ ብሎ የማመን ግላዊ እሳቤ ነው ይለዋል። የአንድ ነገድ አባልነት እውነተኛ የደም ትስስር ቢኖረም ባይኖረም ዋና አላማው ፖለቲካዊ ቡድን ወይም ማህበረሰብ መፍጠር ነው ይላል።

“Those human groups that entertain a subjective belief in their common descent because of similarities of physical type or of customs or both, or because of memories of colonization and migration; this belief must be important for group formation; furthermore it does not matter whether an objective blood relationship exists…ethnic membership does not constitute a group; it only facilitates group formation of any kind, particularly in the political sphere. On the other hand it is primarily the political community, no matter how artificially organized, that inspires the belief in common ethnicity.” (1978, Max Weber, p. 389)

ፕሮፌሰር ጆሹዋ ደግሞ የነገድ ማንነት የሚወሰነው በዋናነት በስነልቦና ነው ይላል። አንድ ሰው የአንድ ነገድ አባል ነኝ ብሎ ራሱን ማሳመን እና መግለፅ ይኖርበታል ይላል።
”The psychological dimension of ethnicity is perhaps the most important because, regardless of variations in the biological, cultural, and social domains, if a person self-identifies as a member of a particular ethnic group, then he or she is willing to be perceived and treated as a member of that group. Thus, self-ascribed and other-ascribed ethnic labels are the overt manifestations of individuals’ identification with a particular ethnicity.” (2001, Joshua A. Fishman, p.115)

የነገድ ማንነት ከ ሃይማኖት ከቋንቋ እና ባህል ጋርም ይያያዛል። ግን በሀማኖት እና ቋንቋ መቀራረብ አንድ የጋራ ነገድን አይፈጥርም። ለምሳሌ ጀርመኖች እና ኦስትርያዎች ተመሳሳይ ቋንቋ አና እምነት እንዲሁም ተቀራራቢ ባህል እና ወግ ቢኖራቸውም ራሳቸውን እንደ ሁለት የተለያዩ ነገዶች ነው የሚያዩት። ሁቱ፣ ቱትሲ እና ትዋ ሶስቱም ነገዶች ሩዋንዳ ሩንዲ የተባለ ተመሳሳይ የአፍ መፍቻ ቋንቋ ነው ያላቸው። ሃይማኖታቸውም ባመዛኙ ተመሳሳይ ካቶሊክ ነው። ባህላቸውም ተቀራራቢ የባንቱዎች ባህል ነው። ነገር ግን ራሳቸውን እንደተለያዩ ነገዶች ነው የሚቆጥሩት። በደቡብ ሱዳን ያሉ ዲንቃዎች ቋንቋ ብዙ አይነት አነጋገር ቢኖረውም አንድ ዲንቃ ነገድ ነን ነው የሚሉት። የ ኑዌሮች እና የ ሺልቆች (Shilluk) ቋንቋ በጣም ተመሳሳይ ቢሆንም ሁለቱ ራሳቸውን እንደተለያዩ ነገዶች ነው የሚያዩት።

ለብሄረ ትግርኛ ነገድ ትግርኛ የቋንቋቸው መጠሪያ እና የነገዳቸው መጠሪያ ስያሜ ምንጭ ነው። ”In official papers distributed by the Eritrean Government, the ‘language’ (Tigrinya) is used as an ethnic term of the group” (1998, Kjetil Tronvoll, P. 30).ኤርትራ ውስጥ ያሉ ሌሎች ነገዶችም የቋንቋቸው ስም የነገዳቸው መጠሪያ ሁኑዋል። ”Nearly all the ethnic groups in Eritrea are also named after their language, including the Tigre, Kunama, Afar, Nara, Saho, Hedareb, and Bilen” (Hassan Adem, M.T., Tekle B, 2010)

ብዙ በዓለም ላይ ያሉ ነገዶች ስም እና ቋንቋ የተመሳሰለበት ግዜ አለ። አማራ እና አማርኛ ፣ ኦሮሞ እና ኦሮምኛ፣ እንግሊዝ እና እንግሊዘኛ፣ ፍሬንች እና ፈረንሳይኛ ወዘተረፈ። በ 1990ዎቹ በተደረገ ጥናት አብዛኛዎቹ ብሄረ ትግርኛዎች ራሳቸውን የሚገልፁት ሐማሴን፣ አካለ ጉዛይ እና ሰራዬ በሚል ነበር።
“However, people from the highlands do not speak of themselves as “Tigrinyans.” When asked they would usually reply as did Tewolde, a 60-year old villager from Mai Weini: “Tigrinya is just the language, it is not the tribe (aliet). The tribe is Kebessa (highland). Or, when in the highlands, the tribe is Akele-Guzai, Seraye or Hamasien”( Kjetil Tronvoll, P. 30,1998 )”

የመጀመሪያው በትግርኛ የተፃፈ ፅሁፍ የተገኘው የአሁኗ ኤርትራ ውስጥ ሲሆን ትግርኛ ቋንቋ ሁለት አይነት የአነጋገር ዘየዎች አሉት። የ አስመራ እና የ ትግራይ። የትግርኛ ቋንቋ መደባዊ ቋንቋ የ አስመራ ዘዬ ነው ። ሃማሴኖች በ ንጉስ ላሊበላ እና በ አፄ ሰርፀ ድንግል ከ ወሎ እና ጎንደር በውትድርና የሄዱ እንደሆኑ ብዙ የታሪክ ድርሳናት ያትታሉ።
ከእንግዲህ በ ብሄረ ትግርኛ በትግራይ እና በ ትግረ መካከል ያለው ዝምድና ”ትግ” የምትለው ቃል ናት። ይህም እነዚህ ሶስት ህዝቦች ከዘመናት በፊት ከአንድ ተቀራራቢ የዘር ሐረግ መጠው ሊሆን ይችላሉ። ዳሩ ግን ከዘመናት በፊት ሁሉም የሰው ልጅ ከአንድ የዘር ግንድ እንደተነሳ ይታመናል። በዘመናት ሂደት ይህ አንድ የሰው ዘር በቦታ እና በአካባቢ ልዩነት የራሱን ቋንቋ እና ባህል እንዲሁም ነገድ ማህበራዊ ቡድን እየፈጠረ እንደመጣ ይታመናል።

ከ እንግዲህ እነዚህ ብሄረ ትግርኛዎች ራሳቸውን ከ ትግራዮች ጋር እንደ አንድ ነገድ የማያዩት ለምድን ነው? ምክንያቱም ተመሳሳይ የሆነ ስነልቦና እና አብሮ የመኖር ትስስር ስለሌላቸው ነው። ብሄረ ትግርኛዎች እና ትግራዮች ለዘመናት የተለያዩ ግዛቶች እንደነበሩ በታሪክ ተጠቅሱዋል።አብዛኛዎቹ ብሄረ ትግርኛዎች ጎንደሬዎች ቤጃዎች እና በለዎች እንደሆኑ በስፋት ተጠቅሱዋል። “The 9th century Arab geographer Al-Ya’qubi wrote of six Beja kingdoms located in what is today Eritrea. Beja place names are found throughout the central and northern highlands of Eritrea, suggesting widespread Beja interaction with other communities (Schmidt, Curtis, Teka , p. 284, 2008)”

ብሄረ ትግርኛ እና ትግራዮች ተቀራራቢ ቋንቋ ቢጠቀሙም የተለያዩ ሁለት ነገዶች መሆናቸውን በአካባቢው ጥናት ያደረጉ ተመራማሪዎች ፅፈዋል። ሮይ ፓተማን ብሄረ ትግርኛ እና ትግራዮች ሁለቱ የተለያዩ ነገዶች መሆናቸውን እንዲህ አስቀምጦታል። ”አስትርያዎች ጀርመኖች እና የተወሰኑ ስዊዞች ጀርመንኛ ቢናገሩም ሁሉም የተለያዩ ህዝቦች እነሆኑት ሁሉ በ ኤርትራ ከፍታማ ቦታዎች የሚኖሩት እና ትግራዮች ከጥንት ጀምሮ የተለያዩ ነገዶች ናቸው” ስል ፅፉዋል።

“Even in those distant times, however, it is clear that the land and people of highland Eritrea were distinct from people of Tigray, even though they spoke the same language-just as the Austrians, Swiss Germans and the Germans of today are very different people (Roy Pateman, P.33, 1998).”
ከላይ እንደገለፅኩት ሁቱ እና ቱትሲ ተመሳሳይ የአፍ መፍቻ ቋንቋ እና ተመሳሳይ ሃይማኖት ቢኖራቸውም ራሳቸውን እንደ ሁለት የተለያዩ ነገዶች ነው የሚቆጥሩት። ፖርቹጋላዊው ፍራንሲስኮ አልቫሬዝ በ 16ኛው ክፍለ ዘመን ወደ ምስራቅ አፍሪካ በመጣ ግዜ ያየውን እንዲህ ገልፁዋል። ”ይህ መረብ የተባለው ወንዝ ባህረ ነጋሽ እና ትግራይን የሚለያይ ድንበር ነው” ”Here; this river, the Mareb, separates the country of the Bahar Nagash from that of Tigray” ( Francisco Alvarez al et , P. 91, 1540)።
ባለባበሳቸው እና በባህላቸውም የተለያዩ መሆናቸውን ገልፁዋል

”The men (of Medri-Bahri) wear different costumes; so also the women who are married or living with men. Here (Tigray), they wear wrapped round them dark coloured woolen stuffs, with large fringes of the same stuff, and they do not wear diadems on their heads like those of the Barnagasi (Midri-Bahri people)”. ( Francisco Alvarez, P. 91-2 ,1970)

ስኮትላንዳዊው ጀምስ ብሩስም ባህረ ነጋሽ የ አሁኑ ኤርትራ ከ ትግራዮች የተለየ መሆኑን እና ድንበራቸው መረብ ወንዝ መሆኑን አስቀምጡዋል። በምዕራብም በኩል የትግራይ ድንበር ተከዜ ወንዝ እንደሆነ ቁልጭ አድርጎ አስቀምጡዋል። ትግራዮች ከ ብሄረ ትግራይ ጋር በታሪክ አብረው የኖሩበት ግዜ አልተመዘገበም። የአሁኖቹ አንዳንድ የትግራይ ምሁራን ከየት አምጥተው ነው ብሄረ ትግርኛን እና ትግራይን የለያየው ምንሊክ ነው የሚሉት? ከዚሁ ጋር በተያያዘ ወልቃይት ጠገዴ ጠለምት እና ታች አርማጭሆን አፄ ምንሊክ ነው ወደ ጎንደር ያስገቡት የሚሉት ሁሉ ውሸት መሆኑን የጀምስ ብሩስ ማስረጃ ያሳያል።

“The greatest length of Tigre (Tigray) is two hundred miles, and the greatest breadth one hundred and twenty. It lies between the territory of the BaharNagash (which reaches to the river Mareb) on the east, and the river Tacazze on the west.” ( James Bruce, p.83,1860)
በ 1838 ወደ አካባቢው ያቀናው አሳሽ ጆን ሚልስም የ ትግራይ እና የባህረ ነጋሽ ድንበር መረብ ወንዝ መሆኑን ቁልጭ አድርጎ አስቀምጡዋል። ”መረብ የ ትግራይ እና የባህረ ነጋሽ ግዛትድንበር ነው”። እውነታው ይህ ሁኖ ሳለ የማንነት ቀውስ ያለባቸው አንዳንድ የትግራይ ልሂቃን በፈጠራ እኛ እና ብሄረ ትግርኛ አንድ ነበርን ምንሊክ ነው የለያየን የሚል የሐሰት ክስ ያቀርባሉ። እውነቱ ግን ምንሊክ ሳይወለድ በፊት ትግራይ እና ብሄረ ትግርኛ በአንድ ግዛት ኑረው አያውቁም። አንድ ነገድ ሁነውም አያውቁም።
“the Mareb, which forms the boundary between Tigre (sic, Tigray) and the Kingdom of Baharnagash.” ( John R. Miles, P. 131,1846)
በ19ኛው ክፍለ ዘመን ወደ አካባቢው ያቀናው እንግሊዛዊው ፕሎውደን ትግራዮች ብሄረ ትግርኛን እንደ ራሳቸው ነገድ አያዩትም ነበር ሲል ቁልጭ አድርጎ አስፍሩዋል። ” ከ ራስ ሚካኤል ግዜ ጀምሮ የሐማሴን እና ሰራዬ ሕዝብ ከ ትግራዮች ጋር ተመሳሳይ ቁዋንቁዋ ቢናገሩም ትግራዮች በ ብሄረ ትግራይ ላይ ተደጋጋሚ ጦርነት ያደረጉባቸው ሲሆን አንድ ነን ብለውም አያስቡም”

“The people of Hamazain and Serowee, since the time of Ras Michael, though speaking the same language, are still scarcely (hardly) considered by the people of Teegray as a portion of that country whose governors, since that period, have made war on them….” (Walter Chichele Plowden, P. 39, 1868)

ከ እንግሊዝ ጋር ተዋውለው የእንግሊዝን ጦር አቅጣጫ እየጠቆሙ በትግራይ በኩል በማስገባት የባንዳነት ሥራ የሰሩት እና በመቅደላው ጦርነት አፄ ቴዎድሮስ እጅ አልሰጥም ብለው ራሳቸውን ከሰዉ በሁዋላ በእንግሊዞች መሳሪያ እርዳታ ስልጣን የያዙት ብዝብዝ ካሳ ወይም አፄ ዮሐንስ ወደ ባህረ ነጋሽ ጦራቸውን ልከው ከፍተኛ ጭፍጨፋ መፈፀማቸው ይታወቃል። በወሎ እና ጎጃም ሕዝብ ላይ የጅምላ ፍጅት የፈፀሙት በዝብዝ ካሳ ወደ ኤርትራም ራስ አሉላን ልከው ሁለት ሶስተኛ የሚሆነውን የባህረ ነጋሽ ሕዝብ ጨፍጭፈዋል። (, Lyda Favali and Roy Pateman, p. 36, 2003 ) (, Hagai, and Erlikh, p.35, 1996) (Hassan Adem, M.T., Tekle B, 2010)

አፄ ዮሐንስ አደዋ ላይ ከ እንግሊዙ አድሚራል ሂወት ጋር በተዋዋሉት በሕወቴ ውል (Hewett Treaty) መሰረት ለእንግሊዞች አግዘው በመሰለፋቸው ድርቡሾች መተማ ላይ በተደረገ ጦርነት ገለው አንገታቸውን ወስደውታል። አፄ ዮሐንስ ከሞቱ በሁዋላ ራስ አሉላ በምንሊክ ከመገዛት ነፃ የትግራይ መንግስት ለማቁዋቁዋም ለጣልያኖች ከመረብ ማዶ ያለውን ባህረ ነጋሽ እንዲወስዱ ስምምነት ማድረጋቸውን የታሪክ ፕሮፌሰር ጌታቸው መታፈሪያ እና የፖለቲካ ሳይንስ ፕሮፌሰር ጳውሎስ ሚክያስ The Battle of Adwa: Reflections on Ethiopia’s Historic Victory Against European Colonialism በተባለው መፃህፋቸው አስፍረዋል። (Milkias, Metaferia, p.69, 2005)

ትግራዮች ብሄረ ትግርኛን እንደራሳቸው አንድ ነገድ አድርገው እንደማያዩ ራስ አሉላ ከዚህ በታች ለጣልያኖች ያቀረቡት የድርድር ሃሳብ ፍንትው አድርጎ ያሳያል።
”ቤታችሁን ለመስራት እርሻ ለማረስ ቤተክስርስቲያናችሁን ለመገንባት እስከ መረብ ድረስ ሀገር ከፈለጋችሁ ምኒልክ ሳይሆን እኛ ለናንተ እንሰጣችሁዋለን። የጣሊያን ወታደሮች ወደ አድዋ ይምጡ እንደ ወዳጅ አስተናግዳቸዋለሁ” “You want the country to the Mareb (Eritrean highlands/Medri Bahri) to cultivate your gardens, to build your houses, to construct your churches….? We can give it to you. [And not menilek.] Let the Italian soldiers come to Adwa, I shall come to meet them like a friend.” (1996, Ḥagai Erlikh, P. 164)

ራስ አሉላ እና ሌሎች የ 19ኛው ክፍለ ዘመን የ ትግራይ መሳፍንት ሙሉ በሙሉ ባህረ ነጋሽን ጣሊያኖች እንዲጠቀሙ ነበር የተስማሙት። ብሄረ ትግርኛዎችን እንደ ራሳቸው ነገድ ቆጥረዋቸው አያውቁም።

” እናንት ጣሊያናውያን ለምን እሩቅ ወዳጅ ትፈልጋላችሁ? እኛ ጎረቤታሞች ነን እርስ በርስ መጠቃቀም እንችላለን። መንገድ እንዲከፈትላችሁ ትፈልጋላችሁ እኔም እፈልጋለሁ። እናንተ እስከ መረብ ድረስ ያለውን ጠብቁ እኔም አስቀ ጎንደር እና ከጎንደርም አልፎ ያለውን እጠብቃለሁ። በ እግዚአብሔር እርዳታ ሀገራችንን ትግራይ ለማልማት ወደ ባህሩ ዳርቻ ድረስ በመሄድ መነገድ አለብን። ምኒልክ ሩቅ ነው ለናንተ የሚጠቅማችሁ ነገር የለም። በመካከላችን ወዳጅነት እንመስርት”
“And you (Italians), why do you need to look for distant friends? We are neighbors (meaning Medri Bahri and Tigray) and can serve each other. You want the road to be open and I want the road to be open. You should guard to the Mereb River and I will guard it to Gondar and even beyond Gondar. We must be able to go to the coast to trade in order that our country (meaning Tigray) would flourish, with the help of God, Menelik is too far to be of any use to you. Let us make friendship between us. (1996, Ḥagai Erlikh, 164)”

አሁን ከ ምኒልክ በሁዋላ ባሉት 100 አመታት ያለውን እንኩዋ ብናይ ትግራይ እና ብሄረ ትግርኛ አንድ ነገድ ሁነው አያውቁም። ብሄረ ትግርኛዎች ትግራዮችን ኢትዮጵያ ውስጥ ካሉ ነገዶች ሁሉ እንደ ዝቅተኛ እና ተንኮለኛ አድርገው ነው የሚያዩዋቸው። ከባድመ ጦርነት በፊት ብዛት ያላቸው ትግራዮች በተለያዩ የጉልበት እና የቤት ሰራተኝነት ስራዎች ላይ ተሰማርተው ኤርትራ ውስጥ በሚሰሩበት ጊዜ ብሄረ ትግርኛዎች ትግራዮችን እንደ አንድ የራሳቸው ነገድ አይተዋቸው አያውቁም። በመሰረቱ ብሄረ ትግርኞች የነፃነት ትግል ባደረጉበት ግዜም በ ኤርትራ ሃገራዊ ማንነት ላይ የታገሉ ሲሆን ትግራዮች ደግሞ በነገዳቸው ስም ነው የታገሉት። ሁለቱ አንድ ነገድ ቢሆኑ ኑሮ ከደርግ ውድቀት ማግስት የራሳቸውን አንድ ሀገር ለመገንባት የሚያግዳቸው አካል አልነበረም። እውነቱ ግን ብሄረ ትግርኛዎች ትግራዮችን እንደ አንድ ነገድ አይተዋቸው አያውቁም። ደርግን ለመጣል ስልታዊ ትብብር ከማድረግ ያለፈ ምንም አይነት የተለየ ግንኙነት የላቸውም። ብሄረ ትግርኞች በ ነገዳቸው ላይ ያነጣጠረ ጥቃት ስላልደረሰባቸው እና አሁን ያለውን የ ኤርትራ ሃገራዊ ማንነት በመገንባት ሂደት ጉልህ ሚና ስለተጫወቱ ወደ ብሄረ ትግርኛ የነገድ ማንነታቸው የሚያስገባ ምንም አይነት ምክንያት የለም። አሁን ኤርትራ ውስጥ አለ የሚባለውም አምባገነናዊ አስተዳደር እንጂ ብሄርተኛ ወይም በ ነገድ ላይ ያነጣጠረ ጥቃት የሚፈፅም ስርዓት አይደለም።

የትግራይ ብሄርተኞች አሁን ከገቡበት የፖለቲካ አጣብቂኝ ለመውጣት የሌለ ትግራይ ትግርኛ የሚባል ማንነት ለመፍጠር ቢሞክሩም መሬት ላይ ያለው እውነት ግን ”ልቢ ትግራይ” ነው የሚለው። የ ትግራይ ብሄርተኞች በምስራቅ አፍሪካ ከታሪክ አንፃር ፣አብሮ ከመኖር (በክፉም በደጉም)፣ ከባህል እና ከስነልቦና አንፃር ከማንም በላይ የሚቀርባቸው እና የተዛመዳቸው የአማራ ሕዝብ ላይ በ ወልቃይት በ ወሎ እና በመላው የ ሀገሪቱ ክፍሎች ጦርነት ሲያውጁበት እና ታይቶም ተሰምቶም የማይታወቅ ግፍ ሲፈፅሙበት ያኔ ነው በምስራቅ አፍሪካ እና በዓለም ላይ ያላቸውን አጋር ሕዝብ ያጡት። ያኔ ነው ለልጅ ልጅ የሚተላለፍ ጥል ቁርሾ እና ቂም የተከሉት።

Kuasmeda
Member
Posts: 3302
Joined: 26 Mar 2015, 08:47

Re: የትግራይ ብሄርተኞች የማንነት ቀውስና የትግራይ ትግርኚ ቅዠት (ልቢ ትግራይ) - (ቬሮኒካ መላኩ)

Post by Kuasmeda » 17 Jun 2019, 10:18

The problem with Tigrays is they suffer from deep inferiority complex when dealing with Eritreans. It is Tigray’s inferiority complex that causes them to do really wicked and vindictive things. Eritreans look down on Tigrays by calling them “Agame.” While Ethiopians also look down on Tigrays by calling them “Lemagn.”

Agame is a slur that Eritreans use to refer to Tigrays because they don’t like or trust them. There is a long history between Eritreans and Tigrays that goes back centuries.

Today, Eritreans and Tigrays are mortal enemies. But the enmity goes back centuries as evidenced by the stereortypes and slurs directed at Tigrays by Eritreans.

Za-Ilmaknun
Member
Posts: 1020
Joined: 15 Jun 2018, 17:40

Re: የትግራይ ብሄርተኞች የማንነት ቀውስና የትግራይ ትግርኚ ቅዠት (ልቢ ትግራይ) - (ቬሮኒካ መላኩ)

Post by Za-Ilmaknun » 17 Jun 2019, 11:47

"ብዙ ትግራዮችም ኤርትራዊ የመሆን ፍላጎት አላቸው። የባድመ ጦርነት ከመነሳቱ በፊት ብዙዎቹ ትግራዮች ራሳቸውን ኤርትራዊ እያሉ ይጠሩ ነበር። ከባድመ ጦርነት በሁዋላ እነዚህ ትግራዮች ከፍተኛ የሆነ የማንነት ቀውስ ውስጥ ገብተዋል። በተቃራኒው ብሄረ ትግርኛዎች ስለ ትግራዮች ያላቸው ስሜት ምን እንደሆነ ሲጠየቁ ትግራዮች ወይም አጋሜዎች እያሉ ይጠሩዋቸዋል። (Hassan Adem, M.T., Tekle B, 2010) እነዚህ ኤርትራውያን ብሄረ ትግርኛዎች ትግራዮችን የማይታመኑ እና ልባቸው የማይገኝ አድርገው በአሉታዊ መንገድ ይስሉዋቸዋል። ”Eritreans sometimes contemptuously refer to them- cannot be trusted and never could.” (Smith,et al. 2003, Africa, volume 73, p.377) ። በኤርትራውያን ብሄረ ትግርኛዎች ላይ በተደረገው በዚህ አንትሮፖሎጅካል ማህበራዊ ጥናት ላይ አንድ የ eplf ታጋይ የነበረ ለፕሮፌሰር ሪድ ”አባቶቻችን እና ቅድመ አያቶቻችን እነዚህ ትግራዮች አደገኛ ናቸው በደንብ እናውቃቸዋለን ብለው አስጠንቅቀውናል” ብሎ ኤርትራውያን ነፃነታቸውን ባወጁበት ዓመተምህረት በ አውሮፓ አቆጣጠር በ1991 ወይም በ1983 ኢ.አ ምስክርነት ሰጦ ነበር። “Be careful, these people are dangerous, we know them well!” (Smith,et al. 2003, Africa, volume 73, p.377 )

ብሄረ ትግርኛዎች ከ ትግሬዎች የተለየ ማንነት እንዳላቸው እያሳወቁ ትግሬዎች ብሔረ ትግርኛዎችን እንደራሳቸው ብሄር አድርገው ለምን ይቆጥሩዋቸዋል? ብሄረ ትግርኛዎች ኤርትራዊ የሚባል ሃገራዊ ማንነት ሲገነቡ ትግራዮች ከብሄረ ትግርኛዎች የተለየ ብሔራዊ ማንነት መገንባት ለምን ተሳናቸው? በትግራዮች ዘንድ የሚታየው የማንነት ቀውስ ምንጩ ምንድን ነው? ለመሆኑ ይህ የብሔረ ትግርኛዎች ለ ትግራዮች ያላቸው አሉታዊ አመለካከት እንዴት ሊመጣ ቻለ?"
ከ እንግሊዝ ጋር ተዋውለው የእንግሊዝን ጦር አቅጣጫ እየጠቆሙ በትግራይ በኩል በማስገባት የባንዳነት ሥራ የሰሩት እና በመቅደላው ጦርነት አፄ ቴዎድሮስ እጅ አልሰጥም ብለው ራሳቸውን ከሰዉ በሁዋላ በእንግሊዞች መሳሪያ እርዳታ ስልጣን የያዙት ብዝብዝ ካሳ ወይም አፄ ዮሐንስ ወደ ባህረ ነጋሽ ጦራቸውን ልከው ከፍተኛ ጭፍጨፋ መፈፀማቸው ይታወቃል። በወሎ እና ጎጃም ሕዝብ ላይ የጅምላ ፍጅት የፈፀሙት በዝብዝ ካሳ ወደ ኤርትራም ራስ አሉላን ልከው ሁለት ሶስተኛ የሚሆነውን የባህረ ነጋሽ ሕዝብ ጨፍጭፈዋል። (, Lyda Favali and Roy Pateman, p. 36, 2003 ) (, Hagai, and Erlikh, p.35, 1996) (Hassan Adem, M.T., Tekle B, 2010)

አፄ ዮሐንስ አደዋ ላይ ከ እንግሊዙ አድሚራል ሂወት ጋር በተዋዋሉት በሕወቴ ውል (Hewett Treaty) መሰረት ለእንግሊዞች አግዘው በመሰለፋቸው ድርቡሾች መተማ ላይ በተደረገ ጦርነት ገለው አንገታቸውን ወስደውታል። አፄ ዮሐንስ ከሞቱ በሁዋላ ራስ አሉላ በምንሊክ ከመገዛት ነፃ የትግራይ መንግስት ለማቁዋቁዋም ለጣልያኖች ከመረብ ማዶ ያለውን ባህረ ነጋሽ እንዲወስዱ ስምምነት ማድረጋቸውን የታሪክ ፕሮፌሰር ጌታቸው መታፈሪያ እና የፖለቲካ ሳይንስ ፕሮፌሰር ጳውሎስ ሚክያስ The Battle of Adwa: Reflections on Ethiopia’s Historic Victory Against European Colonialism በተባለው መፃህፋቸው አስፍረዋል። (Milkias, Metaferia, p.69, 2005)"

Veronica Melaku

Unless TPLF is dealt with the language it speaks, the HOA will never be a peaceful place. These parasites have to be quarantined and eliminated before they infect us all again.

pushkin
Member
Posts: 3434
Joined: 23 Jul 2015, 06:10

Re: የትግራይ ብሄርተኞች የማንነት ቀውስና የትግራይ ትግርኚ ቅዠት (ልቢ ትግራይ) - (ቬሮኒካ መላኩ)

Post by pushkin » 17 Jun 2019, 13:05

የበታችነት ስሜት በቀላሉ ሊታይ የማይገባዉ አደገኛ በሽታ ነዉ። በዚህ በሽታ የተጠቁ ሰዎች በመጀመርያ ራሳቸዉን ይጠላሉ፤ ይህን ግን ለሌሎች አይገልፁም ይልቁንም የበሽታው ምልክት ሆኖ የሚወጣዉ የሌሎችን ሰብዕና ማራከስ ይሆናል ምክንያቱም የራሳቸዉን ሰብዕና ስለማይወዱ የሌላዉ መራከስ ለነሱ መጾናኛ ይሆናልና ነዉ። ዛሬ ዛሬ ሆሮሞዉን ጠባብ፣ አማራዉን ትምክተኛ እያሉ የሚያጥላሉት ወደዉና ፈልገዉ ሳይሆን በበታችነታቸዉ ስሜት ተገደዉ ነው።

የስነ ልቦና ምሁራን የበታችነት ስሜት ሰዎችን በጣሙን ጨካኝ እንደሚያደርግ ተናገረዋል (እዚህ ጋ የወያኔን ጭካኔ ልብ ይሉሃል)።
ሌላዉ የበታችነት ምልክት ሌላዉን መወንጀል ነዉ። ሌሎችም እርስ በርሳቸዉ ሲወነጃጀሉ መመልከት የበታችነት ስሜት ለሚያሰቃያቸዉ ሰዎች ደስታን ይሰጣል፤ ምክንያቱም የሌሎች መራበሽ የራሳቸዉን ስሜት በጥቂቱም ቢሆን ይረሱ ዘንድ ከማድረጉም በላይ የአስታራቂነትን ቦታ በመቆናጠጥ የበላይ መስሎ በመታየት የዉስጣቸውን የትንሽነት ስሜት ሊደብቁ ይሞክሩበታል።

የበታችነት ስሜት መቼም የማይድኑት የተበድያለሁ ስሜትን ይቀብራል። ሌሎች ሊያጠፉኝ ነዉ የሚልን የሌለ ወይም የተጋነነ የተበዳይነትን ስሜት ያሳዝላል። በዚህ በሽታ የተያዙ ማህበረሰብ ወይም ግለሰቦች ለዉድቀታቸዉ መንስሄ ሁሌም ሌላዉን ያደርጋሉ። ዛሬ ዛሬ ወያኔዎች አማራዉ ታሪካዊ ጠላታቸዉ መሆኑን የሚገልፁት ወደዉ ሳይሆን በዚህ ምክንያት ነዉ። የትግሬ ሕጻናት ከልጅነታቸዉ ጀምሮ ይህን የበታችነት ስሜት ሲቀለቡ ያድጉና ሲጎረምሱ የለየላቸዉ ተጠራጣሪዎች ቢወጣቸዉ እንዴት ይገርማል።

የበታችነት ስሜት ሌላዉ መገለጫዉ ደግሞ ምንም አይነት ተግሳጽን ለማስተናገድ አለመቻል ነዉ (sensisivity to criticism)። ወያኔ የኢትዮጲያን ሕዝብ በምንም ሁኔታና በምንም ጉዳይ ይቅርታ ጠይቆ የማያውቅበት ምክንያት የዚህ የበታችነት ስሜት ዉጤት ነዉ። ብዙዉን ጊዜ የበታችነት ስሜት በሽታ ያለባቸዉ ሰዎች፤ ዉሃ ተጠምተው ሳላ ጥማቸዉን ለማርካት ዉሃ ከመጠጣት ይልቅ እንጀራ የሚያግበሰብሱ በመሆኑ ከበሽታቸዉ ጋር በማመሻሸት ለራሳቸዉም ለሀገርም ችግር ሲሆኑ ይታይሉ።

ዛሬ በበታችነት ስሜት የሚንገላቱት ገዢዎቻችን፤ ተማሩ ይባሉ ዘንድ ዲፕሎማ ቢሸምቱ፣ ባለ ስልጣን ይባሉ ዘንድ የአገሪቷን ስልጣን ከሀ እስከ ፐ ቢቆጣጠሩ፤ ጀግና ይባሉ ዘንድ በአገሪቷ ታሪክ ለመጀመሪያ ጊዜ ባለ ሙሉ ጀነራልነት ማህረግ አንድም የጦር ት/ ቤት እግሩ ረግጦ ለማያዉቀዉ የመንደራቸዉ ሰዉ ቢሰጡ፤ የመንፈሳዊያንን ቦታ እንኯ በቀድሞ ፓትሪያርክ ለተወገዙ የቀበሊያቸዉ ሰዉ ቢሰጡ፤ ሀብታም የሆኑ ይመስላቸዉ ዘንድ ችርቻሮ ንግዱን እንኯ ሳይቀር ቢቆጣጠሩ ጥማቸው መቼም ሊረካ አይችልም። በራሱ የሚተማመንና ሙሉ ሰዉ የሚያደርግ የእዉቀት ዉኃ ተጠምተዉ፣ እነሱ ግን ሌት ተቀን ተራ ቁሳቁስን በመሰብሰብ ራሳቸዉን በበታችነት ቁንጣን ያስጨንቃሉ። በርካቶቹም እንደተጨነቁ ያልፋሉ።

Kuasmeda
Member
Posts: 3302
Joined: 26 Mar 2015, 08:47

Re: የትግራይ ብሄርተኞች የማንነት ቀውስና የትግራይ ትግርኚ ቅዠት (ልቢ ትግራይ) - (ቬሮኒካ መላኩ)

Post by Kuasmeda » 17 Jun 2019, 16:33

There is a road in Eritrea before approaching Keren from Asmara. That road is called Libi Tigray, which means the heart of Tigrayan (the Tigre in Ethiopia). Libi Tigray is an ancient name. The road is zigzag and mountainous; a lot of people do not like and trust the road as it is very dangerous for drivers as well as voyagers. So, it was named Libi Tigray because there is a general consensus in the Eritrean people that Tigrayans are not trustworthy.

In reality, the Tigrayans betrayed the Eritrean people several times. The Badme war is recent evidence of Tigrayan betrayal. The TPLF fought together with the EPLF to overthrow the Derge, but the TPLF backstabbed the EPLF in 1998 because the TPLF had a hidden agenda. What has happened in Ethiopia is similar to what the TPLF has done to the Eritrean people and the EPLF after 1998. The Tigrayans cannot be trusted.

The other problem with Tigray people is they suffer from deep inferiority complex when dealing with Eritreans. It is Tigray’s inferiority complex that causes them to do really wicked and vindictive things. Eritreans look down on Tigrays by calling them “Agame.” While Ethiopians also look down on Tigrays by calling them “Lemagn.”

Agame is a slur that we Eritreans use to refer to Tigrays because we don’t like or trust them. There is a long history between Eritreans and Tigrays that goes back centuries.

simbe11
Member
Posts: 1044
Joined: 23 Feb 2013, 13:02

Re: የትግራይ ብሄርተኞች የማንነት ቀውስና የትግራይ ትግርኚ ቅዠት (ልቢ ትግራይ) - (ቬሮኒካ መላኩ)

Post by simbe11 » 17 Jun 2019, 17:06

Veronica is making a big mistake by posting this hate filled article. There is no way we blame entire Tigray for the doing of a few who have been helped by mini-thugs from all over the country including Eritrea. We need to remember who helped them to the throne and kept them in power for so long.
I understand what the 98 war caused to many people. I have seen it first hand and hated Weyane to the bones. But insulting the people of Tigray for a temporary political gain is wrong. What we are achieving by preaching hate is lasting enmity between people who are destined t leave next to each other, regardless.

Sew-Mehon Teshale

Temt
Member
Posts: 1777
Joined: 04 Jun 2013, 22:23

Re: የትግራይ ብሄርተኞች የማንነት ቀውስና የትግራይ ትግርኚ ቅዠት (ልቢ ትግራይ) - (ቬሮኒካ መላኩ)

Post by Temt » 17 Jun 2019, 18:02

simbe11 wrote:
17 Jun 2019, 17:06
Veronica is making a big mistake by posting this hate filled article. There is no way we blame entire Tigray for the doing of a few who have been helped by mini-thugs from all over the country including Eritrea. We need to remember who helped them to the throne and kept them in power for so long.
I understand what the 98 war caused to many people. I have seen it first hand and hated Weyane to the bones. But insulting the people of Tigray for a temporary political gain is wrong. What we are achieving by preaching hate is lasting enmity between people who are destined t leave next to each other, regardless.

Sew-Mehon Teshale
What you stated above is fine for people who show responsibility. But tell us why the Tegarus were silent and continues to remain so when the midget of Adwa announced that Ethiopian forces have been told to do what is necessary after shamefully claiming the "Ethiopian" parliament have ratified the declaration of war against Eritrea? Why have they been silent when some 90,000 Eritrean and Ethiopian of Eritrean heritage were kicked out of Ethiopia, including women and children, after their lifelong savings were illegally confiscated by their Crime Minister's Weyane? Why was the defeaning silence when their Weyanes agitated the US to sanction Eritrea on a bogus claim? Why was their voice nowhere to be heard when their Weyane kept on playing poker against Eritrea with deadly weapons throughout the so-called "no war, no peace" time frame? I haven't heard any murmur of protest when their Weyane hindered the Federal government from implementing the Algiers Agreement it is obligated to do? Tell me why they refused to disagree with the criminal thugs unless they are in bed with it?

eden
Member+
Posts: 5327
Joined: 15 Jan 2009, 14:09

Re: የትግራይ ብሄርተኞች የማንነት ቀውስና የትግራይ ትግርኚ ቅዠት (ልቢ ትግራይ) - (ቬሮኒካ መላኩ)

Post by eden » 17 Jun 2019, 20:01

The author's fundamental error here is that s/he assumes reconciliation of the two Tigrigna speaking people is detrimental to others. However, the opposite is true. When the Tigrigna speaking people fight, they drag the non Tigrigna people of Eritrea and Ethiopia. Think Badme. All Eritreans and all Ethiopians paid the price although the only ones with skin in the game were the two Tigrigna elites. Almost all the Generals on both sides were from Tigrigna speaking people.

There's also great fear with the author that Tigray Tigrign is against others' interest. Actually. Tigray Tigrign helps the both Tigrigna Speaking elites gain confidence. This is good to non Tigrigna Eritreans and Ethiopians because there is nothing worse than panic ridden elites obssessed about relative size of their population.

Not sure if I articulated my ideas well but this is common sense.

Btw, Tigre and Tegaru is same thing. Tigre is amharic, Tegaru is tigrigna.

Deqi-Arawit
Senior Member
Posts: 10194
Joined: 29 Mar 2009, 11:10
Location: Bujumbura Brundi

Re: የትግራይ ብሄርተኞች የማንነት ቀውስና የትግራይ ትግርኚ ቅዠት (ልቢ ትግራይ) - (ቬሮኒካ መላኩ)

Post by Deqi-Arawit » 17 Jun 2019, 20:27

pushkin wrote:
17 Jun 2019, 06:22
ትግራይ እና የኤርትራ ብሄረ ትግርኛ በአንድ ግዛት ኑረው አያውቁም! አንድ ነገድ ሁነውም አያውቁም! ተቀራራቢ ቋንቋ ከመናገር ውጭ ነገዳዊ፣ ታሪካዊ፣ ባህላዊ እና አብሮ የመኖር ትስስር የላቸውም። ትግሬዎችን ሁሌም እንቅልፍ የሚነሳቸው የአማራ ሕዝብ ነው።


ትግሬዎች በክፉም በደጉም ወዳጃቸው በነበረው የአማራ ሕዝብ ላይ ላለፉት 27 አመታት ከፈፀሙት ለማሰብ ከሚከብድ ዘግናኝ የዘር ማጥፋት ጭፍጨፋ እና ሰቆቃ አንፃር ከዚህ በሁዋላ ከአማራ ሕዝብ ጋር መቸም ቢሆን አብረው በአንድ ሀገር ውስጥ እንደማይኖሩ የአማራ ህዝብም ፈፅሞ ይቅር እንደማይላቸው ተገንዝበዋል። በመሆኑም አማራጭ ፍለጋ አንዴ ወደ ኤርትራ ሌላ ግዜ ወደ ኦጋዴን አልሆን ሲላቸው ወደ ኦሮሞ ፣ ብቻ የአማራ ጠላት ሊሆን የሚችል ለኛ ደግሞ ወዳጅ ሊሆነን ይችላል ብለው ከሚያስቡት ቡድን ጋር ትስስር ለመመስረት ጥረት እያደረጉ ነው። አሁን የሚታየው የሰሞኑ ሁኔታም የዛ ጭንቀት አንዱ አካል ነው። በዋናነት የትግሬዎች የመካከለኛ እና የረጅም ግዜ እቅድ ከ ኤርትራውያን ጋር ያለባቸውን ችግር መፍታት እና የ ኢትዮጵያ ሁኔታ ከቁጥጥር ውጭ የሚወጣ ከሆነ ለትግራይ ሕዝብ ዋና ጠላት ነው ያሉትን አማራ neutralize ለማድረግ ከኦሮሞ ጋር የስልጣን እና የሀብት ክፍፍል ማድረግ ነው። ከኦሮሞዎች ጋር ስለሚኖራቸው ግንኙነት በሌላ ግዜ በሰፊው እመለስበታለሁ። ኢትዮጵያ የምትባል ሀገር በይፋ የምትፈርስ ከሆነ ደግሞ ከ ኤርትራ ብሄረ ትግርኛ የሚባሉት ጋር ትግራይ-ትግርኛ የሚባል ሀገር የመመስረት እቅድ ነው ያላቸው። ለዚህ አላማቸው ይረዳቸው ዘንድ የማንነት ቀውስ ያለባቸው የትግራይ ልሂቃን እኛ እና ብሄረ ትግርኛ አንድ ነበርን ምንሊክ ነው የለያየን አሁን ህውሃት ባስቸኩዋይ የድንበር ጉዳዩን መፍታት አለበት የሚል ፕሮፓጋንዳ ያስተጋባሉ። እውነቱ ግን ምንሊክ ሳይወለድ በፊት ትግራይ እና ብሄረ ትግርኛ በአንድ ግዛት ኑረው አያውቁም። አንድ ነገድ ሁነውም አያውቁም። ትግሬዎች እና ብሄረ ትግርኛ ሁለት የተለያዩ ህዝቦች መሆናቸውን ከዚህ በታች በማስረጃ ዘርዝሬ አቅርቢያለሁ።

ትግራዮች በተለምዶ ትግሬዎች እየተባሉ ይጠራሉ። ይሄ ትግሬ የሚለው ስም ሌላ ኤርትራ እና ሱዳን ውስጥ ካለ ትግረ (ሐይሻ) በሚል ከሚጠራ ብሔር ጋር እንዳይመሳሰል ላስገነዝብ ወዳለሁ። ኢትዮጵያውያን ትግሬ እያልን የምንጠራቸው ባብዛኛው አሁን ትግራይ እየተባለ በሚጠራው ክልል ውስጥ በአደዋ፣ ሽሬ(ሽረ)፣ መቀሌ(መቐለ) የሚኖሩትን ትግርኛ ተናጋሪዎች ሲሆን አሁን ያሉት እነዚህ ከላይ በተጠቀሱት ቦታዎች የሚኖሩ ትግርኛ ተናጋሪዎች ራሳቸውን በክልላቸው ስም ትግራይ እንዲሁም ተጋሩ እያሉ መጥራትን ይመርጣሉ ። እኔም በዚህ ፁሑፍ ላይ መጠራት በፈለጉበት ስያሜ ትግራዮች እያልኩ እጠራቸዋለሁ። ወደ ዋናው ነገራችን ስንመጣ ብዙ ወገኖች ትግራዮች እና የ ኤርትራ ብሄረ ትግርኛ አንድ አይነት ብሔር ይመስሉዋቸዋል። በመሰረቱ ግን ሁለቱ ፍፁም የተለያዩ ነገዶች ናቸው። ትግራዮች የ ኤርትራ ብሄረ ትግርኛን ትግራዮች ናቸው አንድ ብሔር ነን ብለው ያስባሉ።

ብዙ ትግራዮችም ኤርትራዊ የመሆን ፍላጎት አላቸው። የባድመ ጦርነት ከመነሳቱ በፊት ብዙዎቹ ትግራዮች ራሳቸውን ኤርትራዊ እያሉ ይጠሩ ነበር። ከባድመ ጦርነት በሁዋላ እነዚህ ትግራዮች ከፍተኛ የሆነ የማንነት ቀውስ ውስጥ ገብተዋል። በተቃራኒው ብሄረ ትግርኛዎች ስለ ትግራዮች ያላቸው ስሜት ምን እንደሆነ ሲጠየቁ ትግራዮች ወይም አጋሜዎች እያሉ ይጠሩዋቸዋል። (Hassan Adem, M.T., Tekle B, 2010) እነዚህ ኤርትራውያን ብሄረ ትግርኛዎች ትግራዮችን የማይታመኑ እና ልባቸው የማይገኝ አድርገው በአሉታዊ መንገድ ይስሉዋቸዋል። ”Eritreans sometimes contemptuously refer to them- cannot be trusted and never could.” (Smith,et al. 2003, Africa, volume 73, p.377) ። በኤርትራውያን ብሄረ ትግርኛዎች ላይ በተደረገው በዚህ አንትሮፖሎጅካል ማህበራዊ ጥናት ላይ አንድ የ eplf ታጋይ የነበረ ለፕሮፌሰር ሪድ ”አባቶቻችን እና ቅድመ አያቶቻችን እነዚህ ትግራዮች አደገኛ ናቸው በደንብ እናውቃቸዋለን ብለው አስጠንቅቀውናል” ብሎ ኤርትራውያን ነፃነታቸውን ባወጁበት ዓመተምህረት በ አውሮፓ አቆጣጠር በ1991 ወይም በ1983 ኢ.አ ምስክርነት ሰጦ ነበር። “Be careful, these people are dangerous, we know them well!” (Smith,et al. 2003, Africa, volume 73, p.377 )

ብሄረ ትግርኛዎች ከ ትግሬዎች የተለየ ማንነት እንዳላቸው እያሳወቁ ትግሬዎች ብሔረ ትግርኛዎችን እንደራሳቸው ብሄር አድርገው ለምን ይቆጥሩዋቸዋል? ብሄረ ትግርኛዎች ኤርትራዊ የሚባል ሃገራዊ ማንነት ሲገነቡ ትግራዮች ከብሄረ ትግርኛዎች የተለየ ብሔራዊ ማንነት መገንባት ለምን ተሳናቸው? በትግራዮች ዘንድ የሚታየው የማንነት ቀውስ ምንጩ ምንድን ነው? ለመሆኑ ይህ የብሔረ ትግርኛዎች ለ ትግራዮች ያላቸው አሉታዊ አመለካከት እንዴት ሊመጣ ቻለ?
የነገድ ማንነት ትርጉም በተለያዩ የማህበራዊ ሳይንስ ተመራማሪዎች እና ፀሐፊዎች የተለያየ ፍች ይሰጠዋል። ነገድ ጎሳ እና ብሄር የሚሉት ቃላት ኢትዮጵያ ውስጥ አሁን ባለው ተቀራራቢ ፍች ነው ያላቸው። ብሔር ከሀገር ጋር ጎሳ ከቁዋንቁዋ ጋር ስለሚዛመዱ ethnicity ለሚለው የእንግሊዘኛ ቃል በጣም ተቀራራቢ የሆነው ቃል ነገድ የሚለው ስለሆነ ነገድ እያልኩ እጠቀማለሁ።

ማክስ ዌበር የነገድ ማንነትን ተመሳሳይ የሆነ ውጫዊ አቁዋም ወይም ልምድ ስላለን አንድ የጋራ የነገድ ምንጭ አለኝ ብሎ የማመን ግላዊ እሳቤ ነው ይለዋል። የአንድ ነገድ አባልነት እውነተኛ የደም ትስስር ቢኖረም ባይኖረም ዋና አላማው ፖለቲካዊ ቡድን ወይም ማህበረሰብ መፍጠር ነው ይላል።

“Those human groups that entertain a subjective belief in their common descent because of similarities of physical type or of customs or both, or because of memories of colonization and migration; this belief must be important for group formation; furthermore it does not matter whether an objective blood relationship exists…ethnic membership does not constitute a group; it only facilitates group formation of any kind, particularly in the political sphere. On the other hand it is primarily the political community, no matter how artificially organized, that inspires the belief in common ethnicity.” (1978, Max Weber, p. 389)

ፕሮፌሰር ጆሹዋ ደግሞ የነገድ ማንነት የሚወሰነው በዋናነት በስነልቦና ነው ይላል። አንድ ሰው የአንድ ነገድ አባል ነኝ ብሎ ራሱን ማሳመን እና መግለፅ ይኖርበታል ይላል።
”The psychological dimension of ethnicity is perhaps the most important because, regardless of variations in the biological, cultural, and social domains, if a person self-identifies as a member of a particular ethnic group, then he or she is willing to be perceived and treated as a member of that group. Thus, self-ascribed and other-ascribed ethnic labels are the overt manifestations of individuals’ identification with a particular ethnicity.” (2001, Joshua A. Fishman, p.115)

የነገድ ማንነት ከ ሃይማኖት ከቋንቋ እና ባህል ጋርም ይያያዛል። ግን በሀማኖት እና ቋንቋ መቀራረብ አንድ የጋራ ነገድን አይፈጥርም። ለምሳሌ ጀርመኖች እና ኦስትርያዎች ተመሳሳይ ቋንቋ አና እምነት እንዲሁም ተቀራራቢ ባህል እና ወግ ቢኖራቸውም ራሳቸውን እንደ ሁለት የተለያዩ ነገዶች ነው የሚያዩት። ሁቱ፣ ቱትሲ እና ትዋ ሶስቱም ነገዶች ሩዋንዳ ሩንዲ የተባለ ተመሳሳይ የአፍ መፍቻ ቋንቋ ነው ያላቸው። ሃይማኖታቸውም ባመዛኙ ተመሳሳይ ካቶሊክ ነው። ባህላቸውም ተቀራራቢ የባንቱዎች ባህል ነው። ነገር ግን ራሳቸውን እንደተለያዩ ነገዶች ነው የሚቆጥሩት። በደቡብ ሱዳን ያሉ ዲንቃዎች ቋንቋ ብዙ አይነት አነጋገር ቢኖረውም አንድ ዲንቃ ነገድ ነን ነው የሚሉት። የ ኑዌሮች እና የ ሺልቆች (Shilluk) ቋንቋ በጣም ተመሳሳይ ቢሆንም ሁለቱ ራሳቸውን እንደተለያዩ ነገዶች ነው የሚያዩት።

ለብሄረ ትግርኛ ነገድ ትግርኛ የቋንቋቸው መጠሪያ እና የነገዳቸው መጠሪያ ስያሜ ምንጭ ነው። ”In official papers distributed by the Eritrean Government, the ‘language’ (Tigrinya) is used as an ethnic term of the group” (1998, Kjetil Tronvoll, P. 30).ኤርትራ ውስጥ ያሉ ሌሎች ነገዶችም የቋንቋቸው ስም የነገዳቸው መጠሪያ ሁኑዋል። ”Nearly all the ethnic groups in Eritrea are also named after their language, including the Tigre, Kunama, Afar, Nara, Saho, Hedareb, and Bilen” (Hassan Adem, M.T., Tekle B, 2010)

ብዙ በዓለም ላይ ያሉ ነገዶች ስም እና ቋንቋ የተመሳሰለበት ግዜ አለ። አማራ እና አማርኛ ፣ ኦሮሞ እና ኦሮምኛ፣ እንግሊዝ እና እንግሊዘኛ፣ ፍሬንች እና ፈረንሳይኛ ወዘተረፈ። በ 1990ዎቹ በተደረገ ጥናት አብዛኛዎቹ ብሄረ ትግርኛዎች ራሳቸውን የሚገልፁት ሐማሴን፣ አካለ ጉዛይ እና ሰራዬ በሚል ነበር።
“However, people from the highlands do not speak of themselves as “Tigrinyans.” When asked they would usually reply as did Tewolde, a 60-year old villager from Mai Weini: “Tigrinya is just the language, it is not the tribe (aliet). The tribe is Kebessa (highland). Or, when in the highlands, the tribe is Akele-Guzai, Seraye or Hamasien”( Kjetil Tronvoll, P. 30,1998 )”

የመጀመሪያው በትግርኛ የተፃፈ ፅሁፍ የተገኘው የአሁኗ ኤርትራ ውስጥ ሲሆን ትግርኛ ቋንቋ ሁለት አይነት የአነጋገር ዘየዎች አሉት። የ አስመራ እና የ ትግራይ። የትግርኛ ቋንቋ መደባዊ ቋንቋ የ አስመራ ዘዬ ነው ። ሃማሴኖች በ ንጉስ ላሊበላ እና በ አፄ ሰርፀ ድንግል ከ ወሎ እና ጎንደር በውትድርና የሄዱ እንደሆኑ ብዙ የታሪክ ድርሳናት ያትታሉ።
ከእንግዲህ በ ብሄረ ትግርኛ በትግራይ እና በ ትግረ መካከል ያለው ዝምድና ”ትግ” የምትለው ቃል ናት። ይህም እነዚህ ሶስት ህዝቦች ከዘመናት በፊት ከአንድ ተቀራራቢ የዘር ሐረግ መጠው ሊሆን ይችላሉ። ዳሩ ግን ከዘመናት በፊት ሁሉም የሰው ልጅ ከአንድ የዘር ግንድ እንደተነሳ ይታመናል። በዘመናት ሂደት ይህ አንድ የሰው ዘር በቦታ እና በአካባቢ ልዩነት የራሱን ቋንቋ እና ባህል እንዲሁም ነገድ ማህበራዊ ቡድን እየፈጠረ እንደመጣ ይታመናል።

ከ እንግዲህ እነዚህ ብሄረ ትግርኛዎች ራሳቸውን ከ ትግራዮች ጋር እንደ አንድ ነገድ የማያዩት ለምድን ነው? ምክንያቱም ተመሳሳይ የሆነ ስነልቦና እና አብሮ የመኖር ትስስር ስለሌላቸው ነው። ብሄረ ትግርኛዎች እና ትግራዮች ለዘመናት የተለያዩ ግዛቶች እንደነበሩ በታሪክ ተጠቅሱዋል።አብዛኛዎቹ ብሄረ ትግርኛዎች ጎንደሬዎች ቤጃዎች እና በለዎች እንደሆኑ በስፋት ተጠቅሱዋል። “The 9th century Arab geographer Al-Ya’qubi wrote of six Beja kingdoms located in what is today Eritrea. Beja place names are found throughout the central and northern highlands of Eritrea, suggesting widespread Beja interaction with other communities (Schmidt, Curtis, Teka , p. 284, 2008)”

ብሄረ ትግርኛ እና ትግራዮች ተቀራራቢ ቋንቋ ቢጠቀሙም የተለያዩ ሁለት ነገዶች መሆናቸውን በአካባቢው ጥናት ያደረጉ ተመራማሪዎች ፅፈዋል። ሮይ ፓተማን ብሄረ ትግርኛ እና ትግራዮች ሁለቱ የተለያዩ ነገዶች መሆናቸውን እንዲህ አስቀምጦታል። ”አስትርያዎች ጀርመኖች እና የተወሰኑ ስዊዞች ጀርመንኛ ቢናገሩም ሁሉም የተለያዩ ህዝቦች እነሆኑት ሁሉ በ ኤርትራ ከፍታማ ቦታዎች የሚኖሩት እና ትግራዮች ከጥንት ጀምሮ የተለያዩ ነገዶች ናቸው” ስል ፅፉዋል።

“Even in those distant times, however, it is clear that the land and people of highland Eritrea were distinct from people of Tigray, even though they spoke the same language-just as the Austrians, Swiss Germans and the Germans of today are very different people (Roy Pateman, P.33, 1998).”
ከላይ እንደገለፅኩት ሁቱ እና ቱትሲ ተመሳሳይ የአፍ መፍቻ ቋንቋ እና ተመሳሳይ ሃይማኖት ቢኖራቸውም ራሳቸውን እንደ ሁለት የተለያዩ ነገዶች ነው የሚቆጥሩት። ፖርቹጋላዊው ፍራንሲስኮ አልቫሬዝ በ 16ኛው ክፍለ ዘመን ወደ ምስራቅ አፍሪካ በመጣ ግዜ ያየውን እንዲህ ገልፁዋል። ”ይህ መረብ የተባለው ወንዝ ባህረ ነጋሽ እና ትግራይን የሚለያይ ድንበር ነው” ”Here; this river, the Mareb, separates the country of the Bahar Nagash from that of Tigray” ( Francisco Alvarez al et , P. 91, 1540)።
ባለባበሳቸው እና በባህላቸውም የተለያዩ መሆናቸውን ገልፁዋል

”The men (of Medri-Bahri) wear different costumes; so also the women who are married or living with men. Here (Tigray), they wear wrapped round them dark coloured woolen stuffs, with large fringes of the same stuff, and they do not wear diadems on their heads like those of the Barnagasi (Midri-Bahri people)”. ( Francisco Alvarez, P. 91-2 ,1970)

ስኮትላንዳዊው ጀምስ ብሩስም ባህረ ነጋሽ የ አሁኑ ኤርትራ ከ ትግራዮች የተለየ መሆኑን እና ድንበራቸው መረብ ወንዝ መሆኑን አስቀምጡዋል። በምዕራብም በኩል የትግራይ ድንበር ተከዜ ወንዝ እንደሆነ ቁልጭ አድርጎ አስቀምጡዋል። ትግራዮች ከ ብሄረ ትግራይ ጋር በታሪክ አብረው የኖሩበት ግዜ አልተመዘገበም። የአሁኖቹ አንዳንድ የትግራይ ምሁራን ከየት አምጥተው ነው ብሄረ ትግርኛን እና ትግራይን የለያየው ምንሊክ ነው የሚሉት? ከዚሁ ጋር በተያያዘ ወልቃይት ጠገዴ ጠለምት እና ታች አርማጭሆን አፄ ምንሊክ ነው ወደ ጎንደር ያስገቡት የሚሉት ሁሉ ውሸት መሆኑን የጀምስ ብሩስ ማስረጃ ያሳያል።

“The greatest length of Tigre (Tigray) is two hundred miles, and the greatest breadth one hundred and twenty. It lies between the territory of the BaharNagash (which reaches to the river Mareb) on the east, and the river Tacazze on the west.” ( James Bruce, p.83,1860)
በ 1838 ወደ አካባቢው ያቀናው አሳሽ ጆን ሚልስም የ ትግራይ እና የባህረ ነጋሽ ድንበር መረብ ወንዝ መሆኑን ቁልጭ አድርጎ አስቀምጡዋል። ”መረብ የ ትግራይ እና የባህረ ነጋሽ ግዛትድንበር ነው”። እውነታው ይህ ሁኖ ሳለ የማንነት ቀውስ ያለባቸው አንዳንድ የትግራይ ልሂቃን በፈጠራ እኛ እና ብሄረ ትግርኛ አንድ ነበርን ምንሊክ ነው የለያየን የሚል የሐሰት ክስ ያቀርባሉ። እውነቱ ግን ምንሊክ ሳይወለድ በፊት ትግራይ እና ብሄረ ትግርኛ በአንድ ግዛት ኑረው አያውቁም። አንድ ነገድ ሁነውም አያውቁም።
“the Mareb, which forms the boundary between Tigre (sic, Tigray) and the Kingdom of Baharnagash.” ( John R. Miles, P. 131,1846)
በ19ኛው ክፍለ ዘመን ወደ አካባቢው ያቀናው እንግሊዛዊው ፕሎውደን ትግራዮች ብሄረ ትግርኛን እንደ ራሳቸው ነገድ አያዩትም ነበር ሲል ቁልጭ አድርጎ አስፍሩዋል። ” ከ ራስ ሚካኤል ግዜ ጀምሮ የሐማሴን እና ሰራዬ ሕዝብ ከ ትግራዮች ጋር ተመሳሳይ ቁዋንቁዋ ቢናገሩም ትግራዮች በ ብሄረ ትግራይ ላይ ተደጋጋሚ ጦርነት ያደረጉባቸው ሲሆን አንድ ነን ብለውም አያስቡም”

“The people of Hamazain and Serowee, since the time of Ras Michael, though speaking the same language, are still scarcely (hardly) considered by the people of Teegray as a portion of that country whose governors, since that period, have made war on them….” (Walter Chichele Plowden, P. 39, 1868)

ከ እንግሊዝ ጋር ተዋውለው የእንግሊዝን ጦር አቅጣጫ እየጠቆሙ በትግራይ በኩል በማስገባት የባንዳነት ሥራ የሰሩት እና በመቅደላው ጦርነት አፄ ቴዎድሮስ እጅ አልሰጥም ብለው ራሳቸውን ከሰዉ በሁዋላ በእንግሊዞች መሳሪያ እርዳታ ስልጣን የያዙት ብዝብዝ ካሳ ወይም አፄ ዮሐንስ ወደ ባህረ ነጋሽ ጦራቸውን ልከው ከፍተኛ ጭፍጨፋ መፈፀማቸው ይታወቃል። በወሎ እና ጎጃም ሕዝብ ላይ የጅምላ ፍጅት የፈፀሙት በዝብዝ ካሳ ወደ ኤርትራም ራስ አሉላን ልከው ሁለት ሶስተኛ የሚሆነውን የባህረ ነጋሽ ሕዝብ ጨፍጭፈዋል። (, Lyda Favali and Roy Pateman, p. 36, 2003 ) (, Hagai, and Erlikh, p.35, 1996) (Hassan Adem, M.T., Tekle B, 2010)

አፄ ዮሐንስ አደዋ ላይ ከ እንግሊዙ አድሚራል ሂወት ጋር በተዋዋሉት በሕወቴ ውል (Hewett Treaty) መሰረት ለእንግሊዞች አግዘው በመሰለፋቸው ድርቡሾች መተማ ላይ በተደረገ ጦርነት ገለው አንገታቸውን ወስደውታል። አፄ ዮሐንስ ከሞቱ በሁዋላ ራስ አሉላ በምንሊክ ከመገዛት ነፃ የትግራይ መንግስት ለማቁዋቁዋም ለጣልያኖች ከመረብ ማዶ ያለውን ባህረ ነጋሽ እንዲወስዱ ስምምነት ማድረጋቸውን የታሪክ ፕሮፌሰር ጌታቸው መታፈሪያ እና የፖለቲካ ሳይንስ ፕሮፌሰር ጳውሎስ ሚክያስ The Battle of Adwa: Reflections on Ethiopia’s Historic Victory Against European Colonialism በተባለው መፃህፋቸው አስፍረዋል። (Milkias, Metaferia, p.69, 2005)

ትግራዮች ብሄረ ትግርኛን እንደራሳቸው አንድ ነገድ አድርገው እንደማያዩ ራስ አሉላ ከዚህ በታች ለጣልያኖች ያቀረቡት የድርድር ሃሳብ ፍንትው አድርጎ ያሳያል።
”ቤታችሁን ለመስራት እርሻ ለማረስ ቤተክስርስቲያናችሁን ለመገንባት እስከ መረብ ድረስ ሀገር ከፈለጋችሁ ምኒልክ ሳይሆን እኛ ለናንተ እንሰጣችሁዋለን። የጣሊያን ወታደሮች ወደ አድዋ ይምጡ እንደ ወዳጅ አስተናግዳቸዋለሁ” “You want the country to the Mareb (Eritrean highlands/Medri Bahri) to cultivate your gardens, to build your houses, to construct your churches….? We can give it to you. [And not menilek.] Let the Italian soldiers come to Adwa, I shall come to meet them like a friend.” (1996, Ḥagai Erlikh, P. 164)

ራስ አሉላ እና ሌሎች የ 19ኛው ክፍለ ዘመን የ ትግራይ መሳፍንት ሙሉ በሙሉ ባህረ ነጋሽን ጣሊያኖች እንዲጠቀሙ ነበር የተስማሙት። ብሄረ ትግርኛዎችን እንደ ራሳቸው ነገድ ቆጥረዋቸው አያውቁም።

” እናንት ጣሊያናውያን ለምን እሩቅ ወዳጅ ትፈልጋላችሁ? እኛ ጎረቤታሞች ነን እርስ በርስ መጠቃቀም እንችላለን። መንገድ እንዲከፈትላችሁ ትፈልጋላችሁ እኔም እፈልጋለሁ። እናንተ እስከ መረብ ድረስ ያለውን ጠብቁ እኔም አስቀ ጎንደር እና ከጎንደርም አልፎ ያለውን እጠብቃለሁ። በ እግዚአብሔር እርዳታ ሀገራችንን ትግራይ ለማልማት ወደ ባህሩ ዳርቻ ድረስ በመሄድ መነገድ አለብን። ምኒልክ ሩቅ ነው ለናንተ የሚጠቅማችሁ ነገር የለም። በመካከላችን ወዳጅነት እንመስርት”
“And you (Italians), why do you need to look for distant friends? We are neighbors (meaning Medri Bahri and Tigray) and can serve each other. You want the road to be open and I want the road to be open. You should guard to the Mereb River and I will guard it to Gondar and even beyond Gondar. We must be able to go to the coast to trade in order that our country (meaning Tigray) would flourish, with the help of God, Menelik is too far to be of any use to you. Let us make friendship between us. (1996, Ḥagai Erlikh, 164)”

አሁን ከ ምኒልክ በሁዋላ ባሉት 100 አመታት ያለውን እንኩዋ ብናይ ትግራይ እና ብሄረ ትግርኛ አንድ ነገድ ሁነው አያውቁም። ብሄረ ትግርኛዎች ትግራዮችን ኢትዮጵያ ውስጥ ካሉ ነገዶች ሁሉ እንደ ዝቅተኛ እና ተንኮለኛ አድርገው ነው የሚያዩዋቸው። ከባድመ ጦርነት በፊት ብዛት ያላቸው ትግራዮች በተለያዩ የጉልበት እና የቤት ሰራተኝነት ስራዎች ላይ ተሰማርተው ኤርትራ ውስጥ በሚሰሩበት ጊዜ ብሄረ ትግርኛዎች ትግራዮችን እንደ አንድ የራሳቸው ነገድ አይተዋቸው አያውቁም። በመሰረቱ ብሄረ ትግርኞች የነፃነት ትግል ባደረጉበት ግዜም በ ኤርትራ ሃገራዊ ማንነት ላይ የታገሉ ሲሆን ትግራዮች ደግሞ በነገዳቸው ስም ነው የታገሉት። ሁለቱ አንድ ነገድ ቢሆኑ ኑሮ ከደርግ ውድቀት ማግስት የራሳቸውን አንድ ሀገር ለመገንባት የሚያግዳቸው አካል አልነበረም። እውነቱ ግን ብሄረ ትግርኛዎች ትግራዮችን እንደ አንድ ነገድ አይተዋቸው አያውቁም። ደርግን ለመጣል ስልታዊ ትብብር ከማድረግ ያለፈ ምንም አይነት የተለየ ግንኙነት የላቸውም። ብሄረ ትግርኞች በ ነገዳቸው ላይ ያነጣጠረ ጥቃት ስላልደረሰባቸው እና አሁን ያለውን የ ኤርትራ ሃገራዊ ማንነት በመገንባት ሂደት ጉልህ ሚና ስለተጫወቱ ወደ ብሄረ ትግርኛ የነገድ ማንነታቸው የሚያስገባ ምንም አይነት ምክንያት የለም። አሁን ኤርትራ ውስጥ አለ የሚባለውም አምባገነናዊ አስተዳደር እንጂ ብሄርተኛ ወይም በ ነገድ ላይ ያነጣጠረ ጥቃት የሚፈፅም ስርዓት አይደለም።

የትግራይ ብሄርተኞች አሁን ከገቡበት የፖለቲካ አጣብቂኝ ለመውጣት የሌለ ትግራይ ትግርኛ የሚባል ማንነት ለመፍጠር ቢሞክሩም መሬት ላይ ያለው እውነት ግን ”ልቢ ትግራይ” ነው የሚለው። የ ትግራይ ብሄርተኞች በምስራቅ አፍሪካ ከታሪክ አንፃር ፣አብሮ ከመኖር (በክፉም በደጉም)፣ ከባህል እና ከስነልቦና አንፃር ከማንም በላይ የሚቀርባቸው እና የተዛመዳቸው የአማራ ሕዝብ ላይ በ ወልቃይት በ ወሎ እና በመላው የ ሀገሪቱ ክፍሎች ጦርነት ሲያውጁበት እና ታይቶም ተሰምቶም የማይታወቅ ግፍ ሲፈፅሙበት ያኔ ነው በምስራቅ አፍሪካ እና በዓለም ላይ ያላቸውን አጋር ሕዝብ ያጡት። ያኔ ነው ለልጅ ልጅ የሚተላለፍ ጥል ቁርሾ እና ቂም የተከሉት።
This article is written by a child whose female ancestors spread their [deleted] to some Nomadic tribe called beja.

Caution from Beja sperms.

quindibu
Member
Posts: 2114
Joined: 31 Dec 2010, 13:17

Re: የትግራይ ብሄርተኞች የማንነት ቀውስና የትግራይ ትግርኚ ቅዠት (ልቢ ትግራይ) - (ቬሮኒካ መላኩ)

Post by quindibu » 17 Jun 2019, 21:10

eden wrote:
17 Jun 2019, 20:01
The author's fundamental error here is that s/he assumes reconciliation of the two Tigrigna speaking people is detrimental to others.
:roll: :roll: :roll:

I know this is beyond your paygrade. But would you care to pinpoint to us where the author says that? Retard!

pushkin
Member
Posts: 3434
Joined: 23 Jul 2015, 06:10

Re: የትግራይ ብሄርተኞች የማንነት ቀውስና የትግራይ ትግርኚ ቅዠት (ልቢ ትግራይ) - (ቬሮኒካ መላኩ)

Post by pushkin » 18 Jun 2019, 04:22

ቀናተኛነት መንፈስ በተጋሩዎች መንደር(ቬሮኒካ መላኩ)

1. እንግሊዛዊው ፈላስፋ በርትራንድ ራስል ስለ Envy ወይም ቅናት ሲፅፍ ” ቅናት Envy አእምሯችንን ሊመርዝ የሚችል አደገኛ መርዝ ነው ” ይልና ። በመቀጠልም በመፅሀፉ
” ናፖሊዮን በቄሳር ይቀና ነበር፤ ቄሳር ደግሞ በታላቁ እስክንድር ይቀና ነበር፤ እስክንድርም ቢሆን በሕይወት ኖሮ በማያውቀው በሄርኩለስ ይቀና ነበር ።” ይላል ።

2. በአንድ ወቅት እስክንድር ነጋ ደሞ በፃፈው ፅሁፍ ” መለስ ዜናዊ በአፄ ምኒልክ እጅግ በጣም ይቀና እንደነበርና ሚስቱ አዜብ መስፍን ደሞ በእቴጌ ጣይቱ በቅናት እርር እንደምትል ፅፎ አንብቤአለሁኝ።

3. ደራሲ ስብሃት ገ/እግዚአብሄርም ትግራይ ያለውን የፉከራና የሽለላ ስነስርአት በአንድ ወቅት ሲናገር ” እኔ የጀግናው የአማራ ልጅ! ” እያሉ እንደሚሸልሉ ሲናገር ሰምተናል። ( አሁንም የስብሃት ቃለምልልስ You Tube ስላለ አውርዶ ማዳመጥ ይቻላል) ።

ወያኔ ትግሬዎች በአማራ ባህል ፣ ወግ ፣ ልማድና ታሪክ ፣ እንደሚቀኑ የአደባባይ ምስጢር ነው። የአማራ የሆነ ሁሉ ነገር የቀን ቅዤት እንደሚለቅባቸውና በፍርሃት እንደሚያርዳቸው ይታወቃል። ነገር ግን ይሄ የቅናት መንፈስ ድንበሩን ተሻግሮ በተቸገረ አማራ ሁሉ እንደሚቀኑ አላውቅም ነበር።

4.ከቤኒሻንጉል ክልል የተፈናቀሉ አማሮችን ጉዳይ አንስተን ስንፅፍ የተመለከቱት የተከዜ ማዶ ሰዎች በቅናት እርር ድብን ብለው ከአመታት በፊት በቦይንግ እና በላንድሮቨር ከጎንደር ወደ ሱዳን ለሽርሽር የሄዱ ትግሬዎችን ጉዳይ አንስተው አሁንም ለሁለተኛ ዙር ወደ ሱዳን ለመሄድ ዝግጅታቸውን እንደአጠናቀቁ የአረናው ሊቀመንበር የፃፈውን ሲዘዋወር ተመለከትኩ።

ስለዚህ ገደብ የለሽ ቅናት ምን ይባላል? ምንም! ! ኦ አንተ አማራ እንዴት ያለ የዮቶር መንፈስ ቢያድርብህ ነው ተቸግረህ እንኳን የሚቀኑብህ ? ይገርመኛልም። ያስደንቀኛልም።

justo
Member
Posts: 1887
Joined: 05 May 2013, 17:54

Re: የትግራይ ብሄርተኞች የማንነት ቀውስና የትግራይ ትግርኚ ቅዠት (ልቢ ትግራይ) - (ቬሮኒካ መላኩ)

Post by justo » 18 Jun 2019, 05:19

eden wrote:
17 Jun 2019, 20:01
The author's fundamental error here is that s/he assumes reconciliation of the two Tigrigna speaking people is detrimental to others. However, the opposite is true. When the Tigrigna speaking people fight, they drag the non Tigrigna people of Eritrea and Ethiopia. Think Badme. All Eritreans and all Ethiopians paid the price although the only ones with skin in the game were the two Tigrigna elites. Almost all the Generals on both sides were from Tigrigna speaking people.

There's also great fear with the author that Tigray Tigrign is against others' interest. Actually. Tigray Tigrign helps the both Tigrigna Speaking elites gain confidence. This is good to non Tigrigna Eritreans and Ethiopians because there is nothing worse than panic ridden elites obssessed about relative size of their population.

Not sure if I articulated my ideas well but this is common sense.

Btw, Tigre and Tegaru is same thing. Tigre is amharic, Tegaru is tigrigna.
The TPLF committed atrocities to benefit a greedy tribal enclave, now as a result Tigrai totally rejected by Ethiopians all walks of life. How Tigray try solve this dire situation? Yeah, by building a special relationship with its former mortal enemy on the basis of two dialects of a language that don't even share many common words.

The whole Latin America speaks same language without any country trying to hide behind skirt of another country.

Edu, this much greater than dialects of language, it's about crimes, atrocities, dire situations, property rights. You did the crime on your own, now you do the time on your own. There is no rational reason why we should save you now or help feed you now. You have an international airport, you should import everything you need using air cargo. Try to get a good deal, that would be good for both you and us.

pushkin
Member
Posts: 3434
Joined: 23 Jul 2015, 06:10

Re: የትግራይ ብሄርተኞች የማንነት ቀውስና የትግራይ ትግርኚ ቅዠት (ልቢ ትግራይ) - (ቬሮኒካ መላኩ)

Post by pushkin » 18 Jun 2019, 09:47

የአብላጫዉ ትግሬ የበታችነት ስሜት በሽታ
በመኮንን ሀብተጊዮርጊስ ብሩ (ዶ/ር)
በደም ሳይሆን በመለማመድ የተገኘን የወያኔ ባለስልጣናት ብቻ ሳይሆን የአብዛኛዉ የትግሬ ተወላጅ የበታችነት ስሜት በሽታ (Inferiority Complex) በቀላሉ ሊታይ የማይገባዉ አደገኛ በሽታ ነዉ።

የInferiority Complex በሽታ ምልክት ሆኖ የሚወጣዉ የሌሎችን ሰብዕና ማራከስ ይሆናል ምክንያቱም የራሳቸዉን ሰብዕና ስለማይወዱ የሌላዉ መራከስ ለነሱ መጽናኛ ይሆናልና ነዉ።

ዛሬ ዛሬ ኦሮሞዉን ጠባብ፣ አማራዉን ትምክተኛ እያሉ የሚያጥላሉት የበታችነታቸዉ ስሜት ነጸብራቅ ነው።

የስነ ልቦና ምሁር የሆነው አልፍሬድ አልደር የበታችነት ስሜት (Inferiority Complex) በተመለከተ እንዲህ ህላል፦

1. ሰዎችን በጣሙን ጨካኝ እንደሚያደርግ ገልጿል (እዚህ ጋ የወያኔን ጭካኔ ልብ ይሏል)።

2. ሌላዉ የበታችነት ምልክት ሌላዉን ሰው መወንጀል፣ ጥፋተኛ ማድረግ ነዉ።

3. ሌሎች ስዎች እርስ በርሳቸዉ ሲወነጃጀሉና ሲጋጩ መመልከት ደስታን ይሰጣቸዋል። ይህም የሆነበት ምክንያት የሌሎች መራበሽ የራሳቸዉን የበታችነት ስሜት በጥቂቱም ቢሆን ይረሱ ዘንድ ከማድረጉም በላይ የአስታራቂነትን ቦታ በመቆናጠጥ የበላይ መስሎ በመታየት የዉስጣቸውን የትንሽነት ስሜት የቀረፈላቸው ስለሚመስላቸው ነው።

4. የበታችነት ስሜት መቼም የማይድኑት የተበድያለሁ ስሜትን፣ ሌሎች ሊያጠፉኝ ነዉ የሚልን የተጋነነ የተበዳይነትን ስሜት ያሳዝላል።

የጎንደርን ህዝብ ደም በግፍ አፍሰውና ንብረቱን፣ ገበያውን አቃጥለው ሲያበቁ በተቀነባበረና በታቀደ ስልት የራሳቸውን ሰው ካስወጡ በኋላ ትግሬው ተፈናቀለ እያሉ መንግስት በሚቆጣጠራቸው የዜና ማሰራጫዌችና የማህበራዊ ገጾች ላይ ማራገባቸው የበታችነት ስሜት ነጸብራቅ ነው።

በበታችነት ስሜት (Inferiority Complex) በሽታ የተያዘ ማህበረሰብ ወይም ግለሰብ ለዉድቀቱ መንስኤ የሚያደርገው ሁሌም ሌላዉን ሰው ነው። ወያኔዎች ወደ ጫካ ሲገቡ በማኒፌስቷቸው ላይ አማራ ጠላታቸው መሆኑን የገለፁት በዚህ ምክንያት ነዉ።

5. የበታችነት ስሜት ሌላዉ መገለጫዉ ደግሞ ምንም አይነት ተግሳጽና ምክር አለመቀበሉ ነዉ (sensisivity to criticism)። የወያኔ መንግስት የኢትዮጲያን ሕዝብ በምንም ሁኔታና በምንም ጉዳይ ይቅርታ ጠይቆ የማያውቅበት፣ ለህዝብ ጥያቄ መልስ የማይሰጥበት ምክንያት የዚህ የበታችነት ስሜት ዉጤት ነዉ።

ብዙዉን ጊዜ የበታችነት ስሜት በሽታ ያለባቸዉ ሰዎች፤ ዉሃ ተጠምተው ሳላ ጥማቸዉን ለማርካት ዉሃ ከመጠጣት ይልቅ እንጀራ የሚያግበሰብሱ ናቸው።

ዛሬ በበታችነት ስሜት የሚንገላቱት ገዢዎቻችን፤
- ተማሩ ይባሉ ዘንድ ዲፕሎማ እንደ ሸቀጥ ቢሸምቱ፣
- ባለ ስልጣን ይባሉ ዘንድ የአገሪቷን ስልጣን ከሀ እስከ ፐ ቢቆጣጠሩ፤
- ጀግና ይባሉ ዘንድ አንድም የጦር ት/ ቤት እግሩ ረግጦ ለማያዉቀዉ ሰዉ በአገሪቷ ታሪክ ለመጀመሪያ ጊዜ ባለ ሙሉ ጀነራልነት ማእረግ ቢሰጡ፤
- በቀድሞ ፓትሪያርክ ለተወገዙ ሰዉ የፓትሪያርክነት ሹመት ቢሰጡ፤
- ሀብታም የሆኑ ይመስላቸዉ ዘንድ ችርቻሮ ንግዱን እንኳን ሳይቀር ቢቆጣጠሩ ጥማቸው መቼም ሊረካ አይችልም።

Fed_Up
Senior Member
Posts: 14232
Joined: 15 Apr 2009, 10:50

Re: የትግራይ ብሄርተኞች የማንነት ቀውስና የትግራይ ትግርኚ ቅዠት (ልቢ ትግራይ) - (ቬሮኒካ መላኩ)

Post by Fed_Up » 18 Jun 2019, 10:00

This thread is fantastic. the bitter agameWoch repellent. They cannot even arguing anymore. The angry old Ugumsh are left throwing insults but nothing.


simbe11
Member
Posts: 1044
Joined: 23 Feb 2013, 13:02

Re: የትግራይ ብሄርተኞች የማንነት ቀውስና የትግራይ ትግርኚ ቅዠት (ልቢ ትግራይ) - (ቬሮኒካ መላኩ)

Post by simbe11 » 18 Jun 2019, 11:39

It's a shame to insult/ attack the whole people. We all know that the people of Tigray are dying under TPLF at the same time they/ TPLF are laughing when the people are insulted. To show how better we are, we don't really need to dehumanize Tigrayans. I know we have fundamental differences in a way. But there is way we define the people our enemy.

Deke Eri - When you keep condemning the peole of Tigray having infriority complex and keep talking about them, guess what? The opposite might be true.

Post Reply